46 đô thị ở Trung Quốc đang ngày càng bị lún dần so với mặt nước biển, theo số liệu của chính quyền Trung Quốc. Một trong những nơi nghiêm trọng nhất là thành phố Thượng Hải, trung tâm tài chính lớn nhất Trung Quốc. Thành phố này đã bị chìm xuống 183 cm so với mặt nước biển kể từ năm 1921 đến nay. Trong khi đó Bắc Kinh cũng bị chìm xuống khoảng 11cm mỗi năm, theo một nghiên cứu được công bố trên tạp chí Dao Cảm của Trung Quốc.

 

Trong vài năm qua, nhiều bi kịch đã xảy ra tại Trung Quốc do tình trạng sụt lún đất.

Tháng 5/2012, một thiếu nữ ở thành phố Tây An đang đi trên hành lang đường bộ thì bất ngờ bị rơi xuống một cái hố sâu 6 mét. Tháng 4/2012, trên một hành lang đường bộ ở Bắc Kinh, một phụ nữ tử vong vì bị cuốn vào một hố nước nóng.

Cao ốc trung tâm Thượng Hải cao 101 tầng, tòa cao ốc hàng đầu châu Á, khi đang trong quá trình xây dựng thì người ta phát hiện có vết rạn nứt địa tầng dài 7 mét ở một đoạn đường bên cạnh. Vết nứt được một cư dân mạng chụp lại và chia sẻ vào tháng 2/2012.

Vết nứt trên đường gần cao ốc Trung tâm tài chính toàn cầu Thượng Hải xuất hiện vào tháng 2/2012
Vết nứt trên đường gần cao ốc Trung tâm tài chính toàn cầu Thượng Hải xuất hiện vào tháng 2/2012

Công ty xây dựng Trung tâm tài chính Thượng Hải giải thích rằng “mặt đất nứt trong ngưỡng an toàn cho phép”. Ông Tổng công trình sư Lưu Đông Vĩ (Liu Dongwei, 刘东伟) thuộc Viện Nghiên cứu Quy chuẩn công trình kiến trúc Trung Quốc cho biết, nguyên nhân của tình trạng nứt đất là vì nước ngầm, mưa nhiều và đất ngày càng bị xốp hóa. Nhưng bài viết trên Tạp chí Thời Đại cho rằng, giải thích này chỉ là một phần nguyên nhân.

Trong quá trình thi công tòa cao ốc trung tâm Thượng Hải đã phát hiện vết nứt đáng sợ ở bên cạnh. Vết nứt được một cư dân mạng chụp lại và đăng lên vào tháng 2/2012
Trong quá trình thi công tòa cao ốc trung tâm Thượng Hải đã phát hiện vết nứt đáng sợ ở bên cạnh. Vết nứt được một cư dân mạng chụp lại và đăng lên vào tháng 2/2012

Các nhà khoa học cho biết có nhiều nguyên nhân dẫn đến tình trạng đất liền xuống thấp dần so với mực nước biển.

Tình trạng khai thác nước ngầm dưới lòng đất

Một nguyên nhân quan trọng là tình trạng rút nước ngầm dưới lòng đất để đáp ứng cho nhu cầu của những thành phố đông dân cư.

Do tình trạng khai thác nguồn nước không hợp lý, toàn Trung Quốc đại lục đã có hơn 100 khu vực với tổng diện tích lên đến 150.000 cây số vuông đã bị xuống thấp hơn so với mực nước biển.

Vấn đề này gây ảnh hưởng lớn đối với cơ sở hạ tầng đô thị như đường xá, hệ thống tàu điện ngầm. Đây trở thành một bài toán khó đối với chính quyền Bắc Kinh hiện nay khi thành phố này có đến 20 triệu người dân đi lại bằng tàu điện ngầm.

Cơ sở hạ tầng phát triển quá dày đặc

Một nguyên nhân khác cũng không kém phần nghiêm trọng là những công trình xây dựng khổng lồ, hệ thống đường xá cùng nhiều công trình xây dựng cơ bản được xây dựng với mật độ quá dày đặc đã khiến mặt đất phải chịu quá tải. Ví dụ điển hình cho tình trạng này là thành phố Thượng Hải.

Giới chuyên gia cho rằng, hai nguyên nhân quan trọng nhất của “thảm họa địa chất Thượng Hải” nằm ở những tòa nhà khổng lồ cùng tình trạng ấm lên toàn cầu. Điều không may nữa là vì tốc độ phát triển mạnh của đô thị và mực nước biển dâng lên khiến vấn đề càng trở nên nghiêm trọng. Tất nhiên, một phần vấn đề là việc khai thác tầng nước ngầm kiệt quệ khiến mặt đất lún xuống.

Giáo sư Tiêu Cù Cù (Jiao Jiujiu, 焦赳赳) môn Khoa học Trái Đất thuộc Đại học Hồng Kông chia sẻ với Tạp chí Thời Đại rằng: “Thông thường thì nguyên nhân chủ yếu vì tầng nước ngầm bị kiệt quệ, nhưng đối với Thượng Hải thì vấn đề phát triển thành phố cũng là nguyên nhân quan trọng, vì các công trình xây dựng có mật độ dày đặc, trong khi đa số các tòa nhà cao tầng lại nằm ở vùng địa chất không vững chắc”.

Không chỉ có Thượng Hải, theo một báo cáo của Cục Địa chất Trung Quốc, tình trạng này còn diễn ra nghiêm trọng tại hơn 50 thành phố, đặc biệt nghiêm trọng là ba khu vực gồm: vùng châu thổ sông Trường Giang, thung lũng Sông Phần – Sông Vị, và bình nguyên Hoa Bắc.

Biện pháp của chính phủ hiệu quả đến đâu?

Chính phủ Trung Quốc đã xây dựng chương trình phòng chống lún sụt đất, theo đó Bắc Kinh phải hạn chế hút nguồn nước ngầm, dự tính cho đóng 800 miệng giếng. Chính quyền Bắc Kinh cũng hy vọng vào công trình dẫn nước từ phía nam về để có thể chấm dứt tình trạng hút nước ngầm ở Bắc Kinh.

Giáo sư Lý Giang từng công tác tại Viện Khoa học Trung Quốc 15 năm, ông cho rằng chương trình hành động để ngăn ngừa tình trạng này còn chưa đủ mạnh. “Thật khó tính được chương trình này hiệu quả đến mức nào, nhưng vấn đề nằm ở chỗ có giải quyết được tình trạng này không? Câu trả lời là không. Vấn đề ở tình trạng đô thị hóa”.

Ông nói, giới khoa học muốn ngăn ngừa tình trạng tiêu hao nước ngầm bằng pháp luật, nhưng có nhiều chuyện chính quyền không thể kiểm soát được, ví dụ như tình trạng ấm lên toàn cầu. Các nhà khoa học dự tính, cùng với tình trạng sông băng bị tan chảy, đến năm 2050 thì mặt biển bao quanh Thượng Hải sẽ dâng lên từ 22 – 68cm.

Ông Lý Giang nói: “Khi thủy triều lên thì mặt biển ở Thượng Hải cao hơn đường phố, nhưng chẳng qua là bị đê biển chặn lại rồi. Trong tình trạng này, giả sử có sóng thần thì thảm họa vô cùng khủng khiếp”.

Ông Lý Giang cho rằng, phương án hiện nay là phải lập tức chấm dứt tình trạng hút nguồn nước ngầm, ngoài ra cũng phải giảm mật độ xây dựng công trình kiến trúc, đặc biệt là những cao ốc chọc trời, tuy nhiên không dễ thực hiện trong tình trạng đô thị hóa mạnh mẽ ở Trung Quốc hiện nay.

Ngoài ra, ông Lý Giang còn kiến nghị các chính quyền địa phương phải thực hiện tiết kiệm nước, tăng giá nước để giảm tiêu thụ nước. Ông cũng kiến nghị phương pháp tái sử dụng nước, như lấy lại nước đã sử dụng để rửa xe hoặc tưới cây.

Cho dù thế, tình trạng ấm lên toàn cầu vẫn là một trở ngại. Cùng với tình trạng nhiều tòa nhà chọc trời không ngừng được xây dựng, sông băng ở Nam Cực và Bắc Cực tan chảy, những thành phố giống như Thượng Hải đang ngày càng nguy hiểm.

Theo Đại Kỷ Nguyên tiếng Trung

Tinh Vệ

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan