Việt Nam được biết đến là “rừng vàng biển bạc” nhưng thay vì là tiềm năng đầy triển vọng thì Việt Nam lại đang đứng trước nguy cơ trượt dốc lớn về kinh tế – xã hội do vấn nạn phá hủy môi trường nghiêm trọng đang ngày một gia tăng trong thời gian gần đây như: chặt phá rừng bừa bãi; khai thác khoáng sản, đất đai bất hợp pháp; phun thuốc trừ sâu quá mức; rác thải không được xử lý đúng quy trình đã gây ô nhiễm môi trường, nước thải len lỏi vào mạch nước ngầm… cùng hàng loạt các vấn đề khác khiến Việt Nam đứng vào top 10 nước trên toàn thế giới có thể chịu ảnh hưởng nặng nề của biến đổi khí hậu (theo dự báo của Tổ chức Hợp tác và Phát triển Kinh tế OECD năm 2014).

Một trong những vấn nạn đang trở nên rất nổi cộm hiện nay là ô nhiễm nguồn nước. Ở nhiều địa phương, người dân đang phải chịu đựng khó khăn và khổ cực khi sống chung với “kẻ ám sát vô hình” này.

Kết quả điều tra mới nhất của Bộ Tài nguyên và Môi trường vào tháng 2 năm nay cho biết, các nguồn nước ăn uống, sinh hoạt tại 37 ‘làng ung thư’ ở Việt Nam đều ô nhiễm nặng.

Theo dự án “Điều tra, tìm kiếm nguồn nước hợp vệ sinh phục vụ cấp nước sinh hoạt cho một số ‘làng ung thư’ của VN” thì 10 ‘làng ung thư’ có nguồn nước ô nhiễm nặng nhất cả nước đó là:

  1. Làng Thống Nhất, xã Đông Lỗ, H.Ứng Hòa, TP Hà Nội.
  2. Làng Lũng Vỵ, xã Đông Phương Yên, H.Chương Mỹ, TP Hà Nội.
  3. Làng Mẫn Xá, xã Văn Môn, H.Yên Phong, tỉnh Bắc Ninh.
  4. Làng Thổ Vỵ, xã Tế Thắng, H.Nông Cống, tỉnh Thanh Hóa.
  5. Làng Yên Lão, xã Hoàng Tây, H.Kim Bảng, tỉnh Hà Nam.
  6. Làng Cờ Đỏ, xã Diễn Hải, H.Diễn Châu, tỉnh Nghệ An.
  7. Làng An Lộc, xã An Lộc, H.Lộc Hà, tỉnh Hà Tĩnh.
  8. Làng Phước Thiện, xã Bình Hải, H.Bình Sơn, tỉnh Quảng Ngãi.
  9. Làng Xuân Vinh, xã Hoài Mỹ, H.Hoài Nhơn, tỉnh Bình Định.
  10. Làng Mê Pu, xã Mê Pu, H.Đức Linh, tỉnh Bình Thuận.

Nước ngầm nhiễm Asen – “kẻ giết người thầm lặng” tại làng quê Yên Lão, tỉnh Hà Nam

Cuộc sống của người dân làng Yên Lão (xã Hoàng Tây) vô cùng khó khăn với nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. Làng có trên 400 hộ với hơn 1000 nhân khẩu, hầu hết các hộ dân ở đây đều làm nông.

Người dân trong xã Hoàng Tây có độ tuổi chết trẻ ngày một gia tăng. Cụ thể, từ năm 2010 đến nay, mỗi năm xã có đến 5-6 người chết vì ung thư, trong đó, làng Yên Lão tập trung nhiều người chết vì ung thư ở độ tuổi còn trẻ (chủ yếu là 45 đến 50 tuổi). Mới chưa đầy nửa năm 2015, đã có 4 ca tử vong vì ung thư đại tràng, dạ dày và ung thư vòm họng.

Trưởng trạm y tế xã Hoàng Tây – ông Lê Văn Tuấn cho biết, khi được tin làng Yên Lão có nhiều người ung thư như vậy, Trung tâm Y tế dự phòng tỉnh đã xuống tận địa phương để lấy mẫu nước đi thẩm định thì phát hiện ra nguồn nước ngầm ở xã Hoàng Tây có tỷ lệ tạp chất cao với hàm lượng Asen cao hơn 0,01mg/lit so với giới hạn tối đa TCVN.

Nước thải sinh hoạt và sản xuất được xả trực tiếp ra cống rãnh, không có nắp đậy. (Ảnh: tainguyenmoitruong.vn)
Nước thải sinh hoạt và sản xuất được xả trực tiếp ra cống rãnh, không có nắp đậy. (Ảnh: tainguyenmoitruong.vn)

Khi kiểm tra trực tiếp làng Yên Lão mới thấy tình trạng môi trường bị ô nhiễm ở đây rất nghiêm trọng, hiện tượng ô nhiễm không chỉ âm thầm trong mạch nước người dân đang sử dụng mà còn phơi bày trên cả mặt đường, cống rãnh. Dưới cái nóng oi bức, mùi hôi thối lại càng bốc lên nồng nặc từ các rãnh nước đen ngòm ven đường.

Một người dân tại làng Yên Lão cho biết, trước năm 2000 thì dòng sông Nhuệ trong xanh đã ô nhiễm, các nhà máy liên tục xả thải nước bẩn ra khiến dòng sông đục ngầu bốc mùi hôi thối khó chịu. Nước thải của cả làng cũng thải trực tiếp ra sông nên gây ô nhiễm khủng khiếp.

Theo số liệu của Tổ chức Y tế thế giới WHO, cứ 10.000 người thì có 6 người bị ung thư do sử dụng nước ăn có nồng độ Asen (thạch tín) lớn hơn 0,01 mg/lít nước. Asen độc gấp 4 lần thủy ngân, nếu một người uống phải một lượng Asen bằng nửa hạt đỗ xanh có thể tử vong.

Triệu chứng bị sừng hóa và vết sám tay khi nhiễm Asen lâu ngày. (Ảnh: Internet)

Tại xã Hoàng Tây, nước thải sinh hoạt, chăn nuôi trong các hộ gia đình được xả trực tiếp ra nơi tập trung nhưng bị ứ đọng gây ô nhiễm. Thêm vào đó, hệ thống cống rãnh, quy hoạch giao thông của làng còn nhiều hạn chế, chưa hoàn thiện. Người dân lại phun thuốc bảo vệ thực vật lên cây trồng rất nhiều, gây ô nhiễm nguồn nước ngầm nghiêm trọng.

Nước ngầm ở đây khi được bơm lên có màu đục ngầu, còn có váng dầu nổi lên dù đã qua hệ thống lọc sơ cấp. Khi tưới nước lên mái tôn cho mát thì mái tôn bỗng chốc bị phản ứng hóa học biến thành màu vàng rét rỉ. Khi sử dụng nước, ngoài các bệnh ung thư thì còn bị đau bụng, tiêu chảy, viêm ngứa…

Sau khi tưới được lên được 30 phút, mái fibro xi măng khô để lại một màu vàng, đầy váng. (Ảnh: laodong.com.vn)
Sau khi tưới được lên được 30 phút, mái fibro xi măng khô để lại một màu vàng, đầy váng. (Ảnh: laodong.com.vn)

Người dân trong làng đa số “bán mặt cho đất bán lưng cho trời” nên mọi sinh hoạt đều phụ thuộc rất lớn vào sức khỏe của mình; nhưng “kẻ giết người thầm lặng – Asen” đã len lỏi vào từng nhà, khiến họ bệnh tật, nghèo đói, con cái phải bỏ dở tương lai vì sự mất mát của gia đình. Nước là một thành phần quá thiết yếu đối với cuộc sống con người nên dân làng nơi đây đành chấp nhận sống chung với nguồn nước ô nhiễm nghiêm trọng này. Ăn không đủ no, áo không đủ mặc thì lấy đâu ra tiền để mua máy lọc nước?

Được biết, chính quyền cũng trợ cấp một công trình lọc nước cung cấp nước sạch cho người dân nơi đây nhưng công trình xây dựng hàng tỷ đồng vẫn đang dang dở và bị phủ cỏ xanh sau khi hoạt động được 3 tháng.

Một viễn cảnh buồn

Theo Unicef và Tổ chức Y tế thế giới, tại Việt Nam, cứ 5 người thì có 1 người có nguy cơ nhiễm Asen trong nước. Rất nhiều nơi nhiễm Asen ở mức độ cao đã được phát hiện và nơi nhiễm nặng nhất là tỉnh Hà Nam. Trong gần 1 triệu dân Hà Nam thì khoảng 300 ngàn người bị phơi nhiễm Asen.

khai thac khoang san
Khai thác khoáng sản gây ô nhiễm nguồn nước. (Ảnh: nguoiduatin.vn)
Rác thải không được xử lý đúng quy trình khiến nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. (Ảnh: songmoi.vn)
Rác thải không được xử lý đúng quy trình khiến nguồn nước bị ô nhiễm nghiêm trọng. (Ảnh: songmoi.vn)

Phần lớn Asen trong nguồn nước là do con người gây ra từ thuốc phun hoa quả, khi sản xuất vải vóc, vũ khí, trong thuốc trừ sâu, chất phụ gia trong thức ăn gia súc và trong các dược phẩm, từ các nguồn nước nhiễm bẩn khác của các nhà máy hóa chất dẫn vào các mạch nước ngầm. Việt Nam là một trong những nước sử dụng lượng rất lớn thuốc bảo vệ thực vật, phân bón chứa Asen làm phát tán Asen vào trong nước.

Mất tiền thì còn làm lại được nhưng mất sức khỏe thì tương lai không còn nữa. Nhiều người dân Việt Nam còn nghèo và hàng ngày phải sống chung với ô nhiễm môi trường, ốm đau bệnh tật. Nếu chúng ta thay vì đầu tư xây dựng các công trình nghìn tỷ lãng phí lại không hiệu quả, mà bớt chút ít để làm cầu cống, đường xá, đầu tư vào công tác bảo vệ môi trường thì người dân sẽ có cuộc sống tốt hơn, bớt đi được phần nào đau đớn vì bệnh tật và xã hội sẽ ổn định, phát triển hơn.

Từ Ân tổng hợp

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan