Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội đang cân nhắc phương án tăng tuổi hưu trước khi đưa vào dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật lao động trình Quốc hội năm 2017. Sự kiện này đã thu hút nhiều sự quan tâm của dư luận.

Theo Vnexpress, nhiều ý kiến cho rằng tăng tuổi hưu sẽ dẫn đến tình trạng nhiều người không có năng lực giữ ghế, làm mất cơ hội của người trẻ. Theo quy định hiện hành, tuổi nghỉ hưu của cán bộ, công chức, viên chức nam là 60 và nữ là 55. Theo lý giải của Bộ, việc tăng tuổi hưu nhằm ứng phó già hóa dân số, sử dụng tốt nguồn nhân lực và cân đối quỹ lương hưu.

Ngày 12-10, theo báo Tuổi trẻ, hơn 1.000 ý kiến của bạn đọc gửi về tòa soạn phản hồi bài “Ý kiến trái chiều về tăng tuổi hưu” cho thấy mức độ quan tâm của mọi người về chính sách này. Ông Bùi Sỹ Lợi, Phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội cho biết, Dự thảo sửa đổi, bổ sung Luật lao động 2012 sẽ trình Quốc hội vào tháng 5/2017, Ủy ban sẽ là cơ quan thẩm tra lần đầu, nhưng đến nay vẫn chưa có dự thảo.

Theo Bảo hiểm xã hội Việt Nam, kết dư quỹ BHXH đang giảm dần, tổng mức chi trả lương hưu hiện nay đang lớn hơn tổng mức đóng. Nếu không nâng tuổi nghỉ hưu thì đến năm 2037, mức thu bao gồm cả kết dư quỹ sẽ bằng mức chi, phải lấy ngân sách bù vào.

Ý kiến của các chuyên gia 

Nhiều chuyên gia cho rằng, với nền kinh tế thị trường thì không cần lo ngại việc không tận dụng hết nguồn nhân lực chất lượng cao. Thực tế, người nghỉ hưu ở cơ quan nhà nước vẫn chuyển sang làm chuyên gia, cố vấn cho tổ chức, đơn vị tư nhân… tiếp tục cống hiến trí tuệ, tâm sức mà thu nhập còn cao hơn khi ở trong biên chế nhà nước.

20160422173403-tien-si4
Ông Nguyễn Hữu Dũng – Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và xã hội. Ảnh Google.

Trường hợp điển hình như ông Nguyễn Hữu Dũng, nguyên Viện trưởng Viện Khoa học Lao động và xã hội (Bộ Lao động, Thương binh và Xã hội) nghỉ hưu năm 2010 khi 64 tuổi. Không còn giữ chức viện trưởng, ông vẫn cộng tác với viện và làm trợ lý bộ trưởng thêm vài năm, rồi làm chuyên gia độc lập cho đến nay.

Theo ông, việc tăng tuổi nghỉ hưu là đúng. Với đề xuất của Bộ LĐ-TB&XH thì mọi người cần hiểu đây là điều chỉnh tăng tuổi hưu, tức là điều chỉnh tăng ở một số lĩnh vực chứ không phải tăng đồng loạt ở tất cả mọi đối tượng. Và việc tăng ở đây có lộ trình, từng năm chứ không phải là tăng ngay lập tức. Theo tuoitre.

Thông tin từ Vnexpress, Ông phân tích, nếu giữ nguyên độ tuổi nghỉ hưu như hiện hành thì quỹ Bảo hiểm xã hội sẽ mất cân đối. Còn nếu tăng tuổi nghỉ hưu sẽ kéo theo nhiều vấn đề. Theo thống kê, hiện có khoảng 200.000 cử nhân, thạc sĩ đang thất nghiệp. “Lớp trẻ bị đẩy ra nguy hiểm hơn lớp già ở lại. Người trẻ không có việc thì xã hội dễ hỗn loạn”, ông nói. Vì vậy, theo ông Dũng, cần có khung linh hoạt cho người lao động có quyền tự chọn khi có nhu cầu nghỉ hưu. Như Nhật Bản, nếu doanh nghiệp có nhu cầu và người lao động có khả năng thì vẫn có thể làm tiếp. Ngoài ra, cần có sự phân loại nghề. Những lao động trực tiếp có thể nghỉ hưu ở độ tuổi sớm hơn so với người làm nghiên cứu, làm công tác khoa học.

Theo ông Dũng, việc tăng tuổi nghỉ hưu không gây sức ép lên quỹ tiền lương ngân sách nhà nước như nhiều ý kiến lo ngại. Bởi trong một cơ quan, đơn vị hành chính nhà nước, định biên là 500 người, khi nâng tuổi hưu thì người sắp đến tuổi về được thêm 1 bậc lương. Nhưng một người ra khỏi bộ máy thì có một người khác bước vào. Bình quân chung quỹ lương đơn vị vẫn vậy, trừ khi không tuyển mới thì bình quân tiền lương mới tăng dần lên. “Tuy nhiên, vẫn phải nhìn nhận thức tế là người già chưa về hưu thì người trẻ chưa vào được biên chế”, ông nói.

Theo Tuổi trẻ đưa tin, ông Dũng cho hay việc tăng tuổi hưu phải xét đến nhiều yếu tố như: tốc độ tăng trưởng kinh tế, tăng trưởng việc làm, kinh tế bảo hiểm, công nghệ, trình độ,… Vì Quỹ BHXH sắp vỡ, vì già hóa dân số, xu thế hội nhập… nhưng mặc khác cũng có yếu tố tỉ lệ thất nghiệp cao. Vì thế, về lâu dài, tăng tuổi hưu là đúng nhưng phải tùy theo nhóm người và có lộ trình. Số lao động qua đào tạo hay lao động sản xuất sử dụng công nghệ cao thì tăng được. Còn lao động chân tay, lao động ở lĩnh vực nặng nhọc, lương thấp như dệt may, da giày… thì không thể tăng được.

Ông đề xuất công bố 1 tuổi nghỉ hưu cho cả nam và nữ là 60 được nghỉ hưu chứ không phải bị nghỉ hưu và cho mọi người có thêm quyền lựa chọn đến 55 tuổi có quyền được nghỉ hưu, chứ không phải đợi đến 60 tuổi…

Ông Dúng cho biết thêm, Quỹ BHXH của chúng ta thực hiện theo mô hình cũ là “tọa thu tọa chi”, tức là những người trẻ, đang đi làm đóng tiền để nuôi những người về hưu. Từ những năm 1960, 25 người đóng cho 1 người hưởng. Khi dân số già hóa, tỉ lệ người trẻ thấp đi, tỉ lệ người già tăng lên, dự kiến đến năm 2040 nước ta chính thức bước vào quá trình già hóa dân số với tỉ lệ người già trong tổng dân số từ 60 tuổi trở lên chiếm 25%. Vậy cần thay đổi, theo mô hình mới của thế giới là “tài khoản cá nhân danh nghĩa”, tức là khi đi làm anh đóng bao nhiêu, khi nghỉ hưu anh hưởng bấy nhiêu. Chẳng hạn lúc đi làm anh đóng 30%, đến lúc về hưu anh cũng chỉ được hưởng có 30% chứ không phải 75%…

Bui_Sy_Loi
Phó chủ nhiệm Ủy ban các vấn đề xã hội của Quốc hội Bùi Sỹ Lợi. Ảnh: H. Phương.

Theo ông Lợi, năm 2014 dù Quốc hội không thông qua việc tăng tuổi nghỉ hưu song Điều 187 Luật lao động đã quy định người làm việc nặng nhọc được nghỉ trước tuổi, người có trình độ chuyên môn kỹ thuật được kéo dài thời gian làm việc qua tuổi hưu nhưng không quá 5 năm. Chính phủ cũng có văn bản hướng dẫn tuổi nghỉ hưu của hai nhóm người thuộc Thường vụ Tỉnh ủy, Phó Chủ tịch UBND hai thành phố Hà Nội và TP HCM không quá 60 với nữ, không quá 65 với nam.

Ông Lợi nêu quan điểm, quỹ BHXH, quỹ hưu trí là “của để dành” của người lao động, đóng nhiều hưởng nhiều, đóng ít hưởng ít nên phải được bảo toàn và đảm bảo cho người về hưu đủ sống. “Nếu không thể cân đối quỹ thì nghĩa là chính sách không đạt yêu cầu. Quỹ hưu trí không phải như quỹ Bảo hiểm y tế mang tính chất chia sẻ đóng nhưng không mong hưởng, mà dứt khoát phải đảm bảo nguyên tắc tiền của tôi cần giữ chặt cho tôi”, ông nói.

Theo ông Lợi: “Tăng bao nhiêu, tăng thế nào Bộ Lao động, Chính phủ phải tính toán cẩn thận, có lộ trình cụ thể và lắng nghe ý kiến từ nhiều phía để đưa ra phương án trình Quốc hội sao cho thuyết phục thì mới quyết được”, sao cho tận dụng được hết nguồn lực quan trọng khi Việt Nam bước vào giai đoạn già hóa dân số mà vẫn đảm bảo được công bằng xã hội, tạo việc làm cho học sinh, sinh viên tốt nghiệp có bằng cấp và có năng lực.

 

vi-sao-dinh-cong-co-xu-huong-tang-sau-tet-am-lich
ông Lê Đình Quảng – Phó trưởng Ban Quan hệ lao động

Theo dantri, ông Lê Đình Quảng – Phó trưởng Ban Quan hệ lao động (Tổng LĐLĐ VN), chia sẻ, đây là 1 trong 5 nội dung chính đang được Bộ LĐ-TB&XH xem xét đưa vào Dự thảo sửa đổi Bộ Luật Lao động năm 2012 để trình Quốc hội thời gian tới đây. Ông cho rằng, để phân tích đề xuất nâng tuổi hưu rõ hơn, ông chia  người lao động thành 2 nhóm.

  1. Đối với nhóm lao động tham gia sản xuất trực tiếp, do điều kiện làm việc độc hại và nặng nhọc, quy định tuổi hưu nên giữ nguyên như hiện nay là hợp lý. Tức là nam nghỉ hưu ở tuổi 60, nữ nghỉ hưu ở tuổi 55. Những lao động này chủ yếu làm việc làm công việc nặng nhọc, độc hại, nguy hiểm, làm việc ở vùng cao, vùng sâu, vùng xa, như: Công nhân hầm lò, may mặc, xây dựng, cầu đường, có thể gồm cả những lao động đặc thù như giáo viên mầm non…
  2. Với nhóm công chức, viên chức hoặc người lao động trong khu vực hành chính sự nghiệp, việc xem xét tăng tuổi hưu có thể được xem xét. Trong khi tuổi thọ lao động Việt Nam tăng lên, nhiều lao động ở tuổi 55 – 60 vẫn còn kinh nghiệm, chất xám và khả năng lao động tốt. Do đó, việc kéo dài tuổi hưu ở một góc độ nhất định sẽ đảm bảo cân đối quỹ bảo hiểm hưu trí.

 

Do vậy, quan điểm nâng tuổi hưu lên 62 ở nam giới và 60 ở nữ giới khi đưa vào Dự thảo sửa đổi Bộ Luật Lao động 2012 sẽ có căn cứ hơn khi xem xét ở nhóm người lao động thứ 2.

Theo ông Quảng, nhiều quốc gia trên thế giới đã chấp nhận nâng tuổi hưu của người lao động, cụ thể: Brazil, Namphi, Argentina: Nam nghỉ hưu ở 65 tuổi, nữ 60 tuổi; Kazakhstan: Nam 63, nữ 58; Úc: Nam 65, nữ 63; Lào và Campuchia: Nam và nữ nghỉ hưu ở tuổi 60…

Vậy tới thời điểm nay, đề xuất tăng tuổi hưu trong Dự thảo Bộ Luật lao động năm 2012 có gì khác so với 3 năm trước.

Theo Dantri đưa tin, dựa theo lộ trình sửa đổi Bộ luật lao động 2012 do Bộ LĐ-TB&XH dự kiến: Năm 2017, Chính phủ sẽ trình Quốc hội xem xét và thông qua Dự thảo Luật sửa đổi. Nếu đúng như thế, có thể ít nhất tới năm 2018, quy định mới này mới có thể có hiệu lực.

Về lộ trình cụ thể đối với tăng tuổi hưu có thể xem xét việc tăng tuổi hưu ở nhóm lao động thứ 2 vì xuất phát bởi thực tế về thể trạng và tuổi thọ người lao động VN đã tăng lên so với 30-40 năm trước đây, điều kiện cuộc sống và dinh dưỡng đã cải thiện hơn. Nhiều lao động ở tuổi 55-60 vẫn còn khả năng lao động tốt, kinh nghiệm và chất xám đóng góp cho xã hội. Do đó, cần xây dựng 1 lộ trình cụ thể, nhằm đảm bảo sự ổn định trong quỹ lương, sức chịu đựng của doanh nghiệp, tâm lý người lao động và sự đồng thuận với xã hội.

Theo ông Quảng, một lộ trình tăng tuổi hưu có thể tham khảo như sau: Từ năm 2018, tuổi hưu của nữ sẽ tăng lũy tiến thêm 1 tuổi/1 năm. Tức là, tuổi hưu của nữ giới sẽ là 56 vào năm 2018, 57 vào năm 2019, 58 vào năm 2020, 59 vào năm 2021 và 60 vào năm 2022. Với nam giới, lũy tiến có thể tính theo 1 năm/nâng thêm 6 tháng tuổi, tính từ năm 2018. Mất khoảng 4 năm để đưa tuổi nghỉ hưu của nam giới lên con số 62. Lúc đó thời điểm sẽ dao động vào năm 2022.

Như vậy, thời điểm tăng tuổi hưu của nam và nữ sẽ hoàn thành cùng vào năm 2022.

Đối với mối lo về tác động của việc tăng tuổi hưu sẽ gây khó khăn cho thị trường lao động (khoảng 200.000 cử nhân, thạc sĩ thất nghiệp), ông Quang phát biểu rằng ông chú trọng vào một lô trình tăng dần tuổi hưu theo lũy tiến bênh cạnh việc thực hiện đồng với nhiều giải pháp có tính thực chất như tinh giảm biên chế, đánh giá và xếp loại cán bộ… của các ngành và doanh nghiệp. Hơn nữa Việt Nam cũng cần quan tâm tới xu thế hội nhập mạnh mẽ của nền kinh tế nước nhà vào khu vực và thế giới. Tác động này sẽ làm gia tăng thêm nguồn việc làm, đặc biệt là khu vực ngoài nhà nước đang mở rộng và cần thêm nhiều nhân lực làm việc trong môi trường cạnh tranh khốc liệt.

Trong quy định lao động quá 60 tuổi vẫn có thể làm việc đã được Bộ Luật lao động 2012 quy định ở Điều 187, như: Người lao động có trình độ chuyên môn kỹ thuật cao, người lao động làm công tác quản lý và một số trường hợp đặc biệt khác có thể nghỉ hưu ở tuổi cao hơn nhưng không quá 05 năm so với quy định .

“Cả nước có hơn 50 triệu người trong độ độ tuổi lao động. Trong đó, lực lượng lao động trong khu vực có quan hệ lao động đạt khoảng 22 triệu người. Trong khu vực này, khối hành chính sự nghiệp chiếm khoảng hơn 4 triệu người, còn lại hơn 9 triệu lao động có hợp đồng lao động, hơn 8 triệu người không có hợp đồng lao động” – ông Lê Đình Quảng nói.

Mai Mai (TH)

Xem thêm

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan