Đối với Thủ tướng Ấn Độ Narendra Modi, thỏa thuận được ký trên đất nước của mình với Tổng thống Obama hôm Chủ nhật có tiềm năng để sản xuất điện năng mà ông cần để cung cấp nhiên liệu cho ước mơ làm sống lại ngành sản xuất ở Ấn Độ, điều này có thể chèo lái số phận của hàng triệu người thoát khỏi cảnh nghèo khó cơ cực.

Đối với Hoa Kỳ, thỏa thuận hạt nhân dân sự sẽ trải đường cho các công ty của Mỹ xây dựng các nhà máy và các lò phản ứng hạt nhân có tổng giá trị ước khoảng 182 tỷ đô-la Mỹ tại nền dân chủ lớn nhất trên thế giới này, theo Bloomberg. Hiện nay, 60% điện năng của quốc gia này được sản xuất từ than đốt.

Các lò phản ứng hạt nhân hiện nay chỉ sản xuất khoảng 3% tổng điện năng của Ấn Độ, nhưng đất nước khát năng lượng này có thể đạt được sản lượng điện hạt nhân khoảng 25% vào năm 2050, theo ông Ashok Sharma, một nghiên cứu sinh danh dự chuyên ngành chính trị và quan hệ quốc tế tại Đại học Auckland viết trên Thời báo Đại Kỷ Nguyên.

Ấn Độ và Hoa Kỳ lần đầu tiên ký một thỏa thuận hạt nhân dân sự vào năm 2008 dưới thời cựu Thủ tướng Manmohan Singh và Tổng thống Hoa Kỳ khi đó là ông George W. Bush.

Tuy nhiên, dự án kinh doanh của Mỹ đã bị tạm hoãn vì những vấn đề về trách nhiệm pháp lý trong trường hợp một tai nạn hạt nhân xảy ra và một yêu cầu từ phía Mỹ đòi hỏi việc thanh sát các nguồn vật liệu hạt nhân được cung cấp cho Ấn Độ.

Điểm trở ngại

Điều khoản về thanh sát các nguồn vật liệu hạt nhân của Mỹ đã vượt xa những gì mà giao thức quốc tế yêu cầu.

Đó là một điểm trở ngại gây tranh cãi về chủ quyền của Ấn Độ, và việc sẵn sàng rút lại điều khoản này của ông Obama đóng góp rất nhiều vào việc mở ra bản thỏa thuận này.

Vấn đề về trách nhiệm, tuy vậy, lại có tiềm năng gây tranh cãi hơn nữa cho cả hai bên.

Luật pháp của Ấn Độ, được thúc đẩy bởi một thảm họa rò rỉ hóa chất cực kỳ đau đớn ở Bhopal, Ấn Độ, với hơn 10.000 ngàn người đã bị chết hoặc bị thương, cho phép kiện các nhà cung ứng trong trường hợp xảy ra tai nạn hạt nhân.

Các nguyên tắc quốc tế buộc nhà vận hành phải chịu trách nhiệm, nhưng tại Ấn Độ tất cả các nhà máy điện đều được điều hành bởi Công ty Năng lượng Hạt nhân Ấn Độ thuộc nhà nước; điều này đồng nghĩa với việc chính phủ sẽ chịu trách nhiệm trong trường hợp xảy ra thảm họa.

Bản thỏa thuận chưa rõ ràng đạt được hôm Chủ nhật bao gồm một quỹ trách nhiệm được thành lập bởi chính phủ Ấn Độ để trang trải cho các chi phí liên quan đến tai nạn. Không cần thiết phải làm ra một bộ luật mới cho việc này.

Các nguyên thủ đã mời các công ty Mỹ, như General Electric Co. và Westinghouse Electric Co., thực hiện những đánh giá rủi ro của riêng họ để xác định việc liệu thỏa thuận chính trị này có đáng hài lòng hay không.

Một Ấn Độ mới

Tờ India Today, một tạp chí được xuất bản hàng tuần chuyên về các vấn đề hiện nay, đã gọi thỏa thuận này là trọng điểm của mối quan hệ được thay đổi giữa hai quốc gia.

Ông Modi đã công khai công nhận ông Obama là người đã tạo dựng ý định ban đầu cho thỏa thuận này vào tháng 11 năm ngoái trong chuyến viếng thăm của ông tới Mỹ. Ông cũng bày tỏ tình cảm nồng nhiệt với ông Obama, bằng việc gọi ông là Barack và nhấn mạnh những tình cảm cá nhân giữa hai bên đã khiến hai quốc gia sát lại gần nhau hơn.

Ông sau đó đã trả lời các phóng viên trong một buổi họp báo vào ngày Chủ nhật rằng ông đã làm việc “với mục đích rõ ràng … nhằm đảm bảo thỏa thuận sẽ được xúc tiến”.

Hoa Kỳ coi nền dân chủ lớn nhất thế giới này như một đối trọng ở Châu Á đối với ảnh hưởng ngày một tăng của Trung Quốc, nhưng mối quan hệ giữa Ấn Độ và Hoa Kỳ đã phát triển chậm chạp vì các nhà lãnh đạo Ấn Độ đã chủ yếu tập trung vào một chương trình không quan tâm đến các nước khác.

Trong một bài báo với tựa đề “Thỏa thuận hạt nhân được ký kết: 10 điều chứng tỏ chúng ta đang đi trên con đường của Hoa Kỳ”, India Today nhấn mạnh rằng các lãnh đạo mới của họ đã loại bỏ những chướng ngại trong quá khứ để hợp tác.

“Với thỏa thuận hạt nhân được ký kết, Thủ tướng Modi đã đóng một con dấu kết luận rằng chính sách đối ngoại không liên kết của Ấn Độ đã được bỏ qua”, bài báo viết.

Không liên kết là một nguyên tắc được tuyên bố rõ ràng bởi Thủ tướng đầu tiên của Ấn Độ – ông Jawaharlal Nehru sau khi giành được độc lập, vốn nói trước là không liên kết với bất cứ siêu cường nào, trong đó có Hoa Kỳ.

Tác giả trên tờ India Times, Ruchi Dua, đặt ra câu hỏi liệu vị thế trước đó của Ấn Độ về vấn đề chủ quyền có thể bị thỏa hiệp bởi một thỏa thuận, theo một cách nói nào đó, là không tồn tại hiện nay.

“Có lẽ, ngài Thủ tướng đã nhận ra rằng Ấn Độ không thể tiến hành một trận chiến đơn độc thay mặt các nước đang phát triển”, tác giả Dua viết.

Ananda West, Epoch Times

Clip hay:



Advertising:

loading...