Khi một máy bay vũ trang hạng nặng của Mỹ đã nã đạn vào một bệnh viện Afghanistan vào mùa thu năm ngoái, biến nó thành đống đổ nát, đó không phải là một tội ác chiến tranh và cũng không phải là một sự cẩu thả nhầm lẫn, theo điều tra của Lầu Năm Góc được công bố vào ngày 29/4.

Vào ngày 3/10/2015, một máy bay chiến đấu AC-130 của Mỹ đã tấn công địa điểm gần bệnh viện ở Kunduz, Afghanistan, được Tổ chức Bác sĩ không biên giới (MSF) điều hành, làm chết 42 người, trong đó có 14 nhân viên.

Tướng Joseph Votel, chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ đã nói chuyện với giới truyền thông vào ngày 29/4 về những sai lầm này.

Tướng quân đội Joseph Votel, sĩ quan chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (Ảnh: army.mil)
Tướng quân đội Joseph Votel, sĩ quan chỉ huy của Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ (Ảnh: army.mil)

Dưới đây là những gì ông Votel mô tả về trường hợp này, qua kênh C-Span:

Hoa Kỳ và những lực lượng đặc biệt của Afghanistan đã chiến đấu dữ dội trong vài ngày ở Kunduz khi các binh sĩ Hoa Kỳ yêu cầu tiến hành một cuộc không kích tự vệ nhắm vào vị trí của quân nổi dậy.

Vì lời yêu cầu này, máy bay AC-130 đã cất cánh sớm 69 phút so với kế hoạch đã định và đã không thể nhận được tất cả thông tin của kế hoạch dự định, bao gồm cả “nhận dạng các khu vực không được tấn công”. Bệnh viện là một trong những khu vực không được tấn công.

Họ đã không thể nhận được tất cả các thông tin trong suốt quá trình bay, vì một trong những máy thu tín hiệu vệ tinh của họ đã bị hỏng. Ông Votel cho biết ông đã không nhận ra rằng sự hỏng hóc đó sẽ gây ra cả một chuỗi vấn đề.

Một nhân viên của Tổ chức Bác sĩ không biên giới đã đi vào bệnh viện để xem xét những hài cốt bị cháy đen sau khi bệnh viện này bị máy bay Mỹ tấn công ở Kunduz, Afghanistan. (Ảnh: MSF).
Một nhân viên của Tổ chức Bác sĩ không biên giới đã đi vào bệnh viện để xem xét những hài cốt bị cháy đen sau khi bệnh viện này bị máy bay Mỹ tấn công ở Kunduz, Afghanistan. (Ảnh: MSF).

Khi máy bay này tới vị trí, nó đã bị một tên lửa đối không chặn lại, ông Votel nói đây là một điều không bình thường ở Afghanistan. Sau đó nó bay vài dặm ngoài trung tâm thành phố.

Sau đó nó nhận được tọa độ của mục tiêu, nhưng khi họ nhập chúng vào hệ thống, tọa độ này dẫn đến một vùng trống, không phải mục tiêu của họ.

Sau đó họ đã cố gắng để tìm ra vị trí chính xác, dựa trên mô tả về tòa nhà mà họ nhận được từ những lực lượng dưới mặt đất. Thay vì mục tiêu họ lại tìm thấy bệnh viện, vì nó “phù hợp với các mô tả vật lý”, tướng Votel nói. Bệnh viện nằm cách khoảng 400m so với mục tiêu thực tế.

Hiện trường còn đang cháy sau vụ tấn công (ảnh: Youtube)
Hiện trường còn đang cháy sau vụ tấn công (ảnh: Youtube)

Không có tiếng súng hay trận chiến nào xảy ra trong hay xung quanh tòa nhà, nhưng tướng Votel nói các phi công không thể quan sát trực quan cuộc chiến đấu trên mặt đất để xác định những mục tiêu của họ, đây không phải là tình huống hiếm gặp.

Máy bay vũ trang hạng nặng bắt đầu nã đạn với tất cả những vũ khí họ có, và tiếp tục nã đạn trong 30 phút.

Trong khi đó, lực lượng mặt đất đã nhận được thông tin rằng bệnh viện MSF đang bị không kích, nhưng họ đã không ngay lập tức nhận ra rằng máy bay chiến đấu của họ đang tấn công bệnh viện. Cuối cùng thì họ cũng nhận ra, họ đã ra lệnh máy bay chiến đấu ngừng tấn công.

Ông Votel cho biết tất cả mọi người liên quan đến vụ việc đã cố gắng “làm đúng”, nhưng thừa nhận rằng có sự thiếu thông tin liên lạc giữa phi hành đoàn và lực lượng mặt đất.

Ông cho biết nguyên nhân là “một sự kết hợp giữa lỗi của con người, hỏng hóc trong quy trình và thiết bị”.

Tướng Votel nói 16 nhân viên quân sự đã bị xử lý kỷ luật, gồm cả chỉ huy lực lượng mặt đất và ba sĩ quan trên máy bay. Không cái tên nào được tiết lộ để đảm bảo danh tính bí mật của họ và bởi vì có một số trường hợp, họ vẫn đang được phân công nhiệm vụ ở những vị trí nhạy cảm hay đang ở nước ngoài.

Một số đã nhận được những bức thư khiển trách và nhắc nhở, một viên chức đã bị tước quyền chỉ huy, một số bị đình chỉ nhiệm vụ và một số đã được tái đào tạo tổng quát. Không người nào được gửi đến tòa án quân sự.

“Điều quan trọng ở đây là những hành vi gây hại này có thể mang đến những hậu quả nghiêm trọng cho sự nghiệp và đánh giá chuyên môn của những cá nhân này”, ông Votel nói.

Ông Votel cho biết một số nhân viên đã thất bại trong việc tuân thủ các quy tắc tấn công và luật xung đột vũ trang, nhưng vì không có ý định phạm tội, sự việc này không thể được xếp vào tội ác chiến tranh. Và bởi vì không có bất kỳ nhân viên nào đã cố tình “đi đường tắt” hay “vi phạm bất kỳ quy tắc nào”, nên cũng không có sự cẩu thả gây nhầm lẫn ở đây.

Meinie Nicolai, chủ tịch của MSF, đã đặt vấn đề với những gì ông Votel đã nói.

“Ranh giới để đánh giá đây là một tai nạn chết người, cho tới sự vi phạm trắng trợn luật nhân đạo quốc tế, không nằm ở chỗ có phải cố ý hay không,” ông Nicolai nói trong một thông cáo báo chí, nhấn mạnh rằng các quốc gia khác nhau chiến đấu trong khu vực này có những quy định khác nhau, “các nhóm vũ trang không thể chối bỏ trách nhiệm của mình trên chiến trường chỉ đơn giản bằng cách chối bỏ ý định tấn công một công trình được bảo vệ như bệnh viện”.

Votel bày bỏ “lời chia buồn sâu sắc nhất” đến những người bị thương và gia đình của những người bị thiệt mạng. Ông nói sẽ bồi thường cho gia đình nạn nhân bị thương 3.000 USD và 6.000 USD cho gia đình của nạn nhân bị chết.

Zabihullah Neyazi, một y tá bị mất cánh tay trái, một mắt và một ngón tay trong cuộc tấn công, nói rằng hình phạt tài chính là không đủ và rằng một “phiên xét xử nên được tiến hành tại Afghanistan, với sự hiện diện của chúng tôi, với sự hiện diện của gia đình nạn nhân, điều này sẽ khiến họ được hài lòng”.

Lầu Năm Góc hôm thứ Sáu đã phát hành một thư báo từ Bộ trưởng Bộ Quốc phòng Ash Carter ra lệnh các sĩ quan quân sự phải tiến hành một loạt các bước hành động trong bốn tháng tới để “giảm thiểu những tiềm năng gây sự cố tương tự trong tương lai”. Về những vấn đề khác, ông Carter ra lệnh rằng vụ việc Kunduz sẽ được đưa vào chương trình đào tạo tiền tác chiến, vụ việc này sẽ được đưa ra như một ví dụ về các loại tình huống phức tạp mà quân đội có thể gặp phải ở Afghanistan hay những vùng chiến sự khác.

Bộ Tư lệnh Trung ương Hoa Kỳ đã phát hành phiên bản của báo cáo điều tra đầy đủ vào thứ Sáu (29/4).

The Associated Press đóng góp vào báo cáo này.

Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh
Minh Đạo biên dịch

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan