Về mặt giấy tờ, Tổng Bí thư Đảng Cộng sản Trung Quốc Tập Cận Bình không cần phải khẳng định vị thế của ông với tư cách là nhà lãnh đạo tối cao của Trung Quốc.

Ông Tập đứng đầu một số ủy ban then chốt của Đảng có quyền điều hành đất nước; ông là tổng tư lệnh của lực lượng quân đội hiện trung thành với ông; các quan chức nổi loạn đã bị ông Tập thanh trừng trong chiến dịch chống tham nhũng. Và ông Tập đang đưa những người trung thành của mình vào các vị trí quan trọng.

Tuy nhiên, ông Tập vẫn cảm thấy mình cần đảm nhận vai trò lãnh đạo “hạt nhân” tại Hội nghị trung ương Đảng lần thứ 6 ở Bắc Kinh. 

Thuật ngữ ‘lãnh đạo hạt nhân’ ám chỉ vị thế bất khả xâm phạm trong ĐCSTQ. Một người có thể là lãnh đạo nhưng không phải ‘hạt nhân’, còn một lãnh đạo hạt nhân thì về lý thuyết là không phải trả lời bất kỳ ai.

Hiện chưa rõ điều này sẽ mang lại những thay đổi gì cho Trung Quốc, nhưng nhiều khả năng là ông Tập Cận Bình sẽ sử dụng quyền lực mới của mình để hạ bệ cựu lãnh đạo Đảng Giang Trạch Dân, người dung túng tham nhũng suốt hai thập kỷ và phát động chiến dịch đàn áp môn khí công lớn nhất Trung Quốc – Pháp Luân Công.

Trước các cuộc khủng hoảng mà Đảng Cộng sản Trung Quốc đang phải đối mặt, ông Tập cũng có thể tận dụng quyền lực mới để tiếp tục nắm quyền sau khi hết nhiệm kỳ, và thậm chí còn đưa ra những cải cách thể chế nhằm thay đổi bộ mặt của chính trị Trung Quốc.

Lãnh đạo hạt nhân 

“Hạt nhân”, hay “hexin” trong tiếng Trung, được đưa ra bởi ông Đặng Tiểu Bình, người lãnh đạo sau Mao đã tiến hành hiện đại hóa nền kinh tế của Trung Quốc. Ông Đặng là nhà lãnh đạo “hạt nhân” sau khi ông Mao Trạch Đông chết, và sau đó ban quyền lực này cho ông Giang Trạch Dân.

Tuy nhiên, ông Giang thì không hề bàn giao quyền lực “hạt nhân” cho người kế nhiệm Hồ Cẩm Đào. Thay vào đó, ông ta buộc chân ông Hồ Cẩm Đào vào chính sách “lãnh đạo tập thể” – điều này giúp ông Giang tiếp tục can thiệp chính trường thông qua các nhân vật thân tín của mình.

Trong khi đó, ông Tập Cận Bình giờ đây dường như đã đủ quyền lực để đoạt lấy chức vị này cho mình. Các dấu hiệu cho thấy quyền uy tối cao của ông Tập đã nổi lên vào tháng giêng năm nay, nhưng chỉ gần đây nó mới trở thành chính thức. Quyền lực của ông Tập sẽ được càng lớn mạnh hơn nữa vào năm tới, khi tất cả các nhà lãnh đạo hàng đầu đều phải nghỉ hưu, trừ ông Tập và thủ tướng Lý Khắc Cường.

Kể từ khi nhậm chức, ông Tập Cận Bình đã ra dấu hiệu không ủng hộ cuộc đàn áp Pháp Luân Công của ông Giang, và khẳng định văn hóa tham nhũng mà ông Giang nuôi dưỡng đang đi đến hồi kết.

Khi ông Tập truy cứu trách nhiệm trong giới lãnh đạo, ông Giang và các nhân vật thân cận có thể bị bắt vì tham ô khối lượng tài sản khổng lồ của đất nước.

“Các cán bộ là tham nhũng không phải chỉ có trong phe phái của Giang Trạch Dân mà luôn có rất nhiều”, theo Li Tianxiao, một nhà bình luận chính trị độc lập. Những người điều tra chống tham nhũng báo cáo rằng họ phải mất nhiều ngày, và phải huy động nhiều xe tải, để tịch thu chiến lợi phẩm của các quan chức có mối liên hệ với ông Giang Trạch Dân.

Là trung tâm quyền lực mới của Đảng, giờ đây ông Tập có đủ quyền lực chính trị và hợp pháp để giáng một đòn chí tử với ông Giang bằng hình thức truy tố và kết án.

Cuộc chơi kết thúc

Nhưng mục đích bắt giữ người tiền nhiệm hay xóa bỏ tham nhũng có vẻ không phải là điểm kết thúc của cuộc chơi.

Một mối nguy hiểm của danh hiệu tối cao này là ông ta có thể bị đổ lỗi cho tất cả các vấn nạn của Trung Quốc, bao gồm cả một nền kinh tế đang phát triển chậm lại và các vấn đề xã hội có từ lâu đời.

Nhưng nếu muốn thay đổi hệ thống chính trị Trung Quốc, thì việc trở thành lãnh đạo tối cao là điều kiện kiên quyết.

Các tín hiệu về việc thay đổi hệ thống đã xuất hiện trong năm nay.

Vào tháng 8, ông Tập  tuyên bố  tổ chức lại Đoàn Thanh niên Cộng sản, một tổ chức có cấu trúc tương tự với Đảng. Các học giả trong Đảng cũng đã trả lời các cuộc phỏng vấn với báo chí nước ngoài về việc thay đổi chế độ theo “mô hình Singapore”. Một cựu thành viên của Viện chính sách Hồ Cẩm Đào đã đề cập đến một chủ đề từng là điều cấm kỵ về các cải cách dân chủ của Mikhail Gorbachev trong một tạp chí tài chính uy tín của Trung Quốc.

Và ông Tập dường như đã sẵn sàng cho cuộc những cái cách mạnh mẽ trong tổ chức Đảng. Đài Truyền hình Trung ương Trung Quốc gần đây đã phát sóng một loạt các lời thú tội đầy hối hận của các quan chức cấp cao, nói về lối sống xa hoa và làm giàu bất chính của họ.

Trong hoàn cảnh chưa có dấu hiệu nào về người kế nhiệm, có thể ông Tập Cận Bình đang chuẩn bị cho một số cải cách thể chế trong đó ông ta là trung tâm.

“Ông Tập đang chuẩn bị để chơi một trò chơi lớn”, ông Li Tianxiao nói.

Nếu ông Tập không có người kế vị vào thời điểm này năm sau, thì gần như chắc chắn rằng tham vọng lãnh đạo của ông sẽ vượt quá hai nhiệm kỳ theo tiêu chuẩn của các nhà lãnh đạo Đảng.

Larry Ong, Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh

Ánh Sao biên dịch

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...
Từ Khóa: Thể Loại: Góc nhìn Thế giới

Các Bài Viết Liên Quan