Những hành vi tàn nhẫn của Nhà nước Hồi giáo (IS) đã làm lu mờ vô số các vi phạm nhân quyền của những kẻ thù của nó.

WASHINGTON – Một bức tranh khủng khiếp về sự tàn bạo và khốn khổ đã được vẽ nên thông qua các bằng chứng trong một buổi điều trần trước quốc hội về các vi phạm nhân quyền do Nhà nước Hồi giáo của Iraq và Syria (ISIS) gây ra .

Trong khi công nhận sự đồi bại của ISIS, nhiều nhân chứng đã cảnh báo Hoa Kỳ không nên, cùng một lúc, nhắm mắt làm ngơ trước các hành vi lạm dụng nhân quyền và tàn bạo của những kẻ thù của tổ chức này. Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos (TLHRC) đã tổ chức và triệu tập phiên điều trần vào hôm 18/3.

Kẻ thù của kẻ thù không nhất thiết là bạn của chúng ta.

Luận điểm này được nhấn mạnh vào hai ngày sau trong một cuộc phỏng vấn của tờ Washington Post với tướng David H. Petraeus, đăng ngày 20/3. Là một tư lệnh Hoa Kỳ của Lực lượng đa quốc gia -Iraq trong thời kỳ leo thang quân sự năm 2007 -2008, ông Petraeus biết tường tận về các phe phái trong khu vực. Trả lời cho câu hỏi được gửi tới, ông viết:

“Tôi muốn chỉ rõ rằng mối đe dọa trước hết cho sự ổn định lâu dài của Iraq và thế cân bằng rộng hơn của khu vực không phải là Nhà nước Hồi giáo (IS); mà là lực lượng dân quân Shiite, mà nhiều người trong số họ được hậu thuẫn – và một số được hướng dẫn – bởi Iran”.

Xem thêm:

Một trong các nhân chứng tại buổi điều trần, ông Sunjeev Bery, giám đốc phụ trách khu vực Trung Đông và Bắc Phi của tổ chức Ân xá Quốc tế (AI) tại Hoa Kỳ, phát biểu rằng tổ chức này quan ngại việc Hoa Kỳ hỗ trợ quân sự tại Syria và Iraq có thể sẽ làm nảy sinh thêm nhiều vụ lạm dụng nhân quyền. “Các đồng minh chủ chốt của Hoa Kỳ trong xung đột vũ trang với Nhà nước Hồi giáo (ISIS) có hồ sơ nhân quyền ở mức độ nghiêm trọng cao”, ông nói.

Ông Bery trích dẫn các vụ bắt giữ và giết hại do dân quân Shiitee gây ra, các vi phạm do chính phủ Iraqi thực hiện và các vụ tấn công trả thù của các binh sĩ người Kurd thuộc lực lượng Peshmerga.

“Các đồng minh chủ chốt của Hoa Kỳ trong cuộc xung đột vũ trang với Nhà nước Hồi giáo (ISIS) có hồ sơ nhân quyền rất có vấn đề”

– Ngài Sunjeev Bery, Giám đốc phụ trách khu vực Trung Đông & Bắc Mỹ, Tổ chức Ân xá Quốc tế Hoa Kỳ

Bà Erin Evers, nhà nghiên cứu của Tổ chức Quan sát Nhân quyền (HRW), phát biểu tại buổi điều trần rằng HRW đã thu thập tài liệu về những vụ lạm dụng nghiêm trọng sau khi các tay súng ISIS bị buộc rút khỏi Baghdad, Hilla và Diyala, do các lực lượng an ninh Iraq và các tay súng dân quân Shiite gây ra.

“Lực lượng dân quân và an ninh đã thực hiện các cuộc hành hình tập thể tù nhân Sunni trên diện rộng ở các tỉnh Anbar, Diyala và Ninewa. Họ cũng hủy diệt nhiều ngôi làng khiến hàng nghìn người dân bị mất nhà cửa và bắt cóc dân thường. Những việc này rõ ràng là nhằm phục vụ cho mục đích loại bỏ những người Sunni ra khỏi các khu vực này”, bà Evers xác nhận.

Xem thêm:

“Lần đầu tiên, Hoa Kỳ chính thức lên tiếng bày tỏ lo ngại về vấn đề lạm dụng của các tay súng dân quân”, bà Evers phát biểu, viện dẫn đến các tuyên bố như phát biểu của nguyên Đặc phái viên Tổng thống Tướng John Allen vào ngày 16/3 tại Baghdad.

“Chúng tôi khen ngợi những nhà lãnh đạo Iraqi, bao gồm Ngài Ayatollah Sistan, người đã công khai kêu gọi việc bảo vệ dân thường và cảnh cáo các hành động trả đũa, buộc tội lẫn nhau, hoặc lạm dụng dân thường hay tù nhân”, theo phát biểu của ông Allen.

Đây là thách thức mà Hoa Kỳ và các lực lượng liên minh đang phải đối mặt. Để mang lại sự ổn định cho các vùng lãnh thổ của Iraq – mục đích này đã được chính quyền ông Obama tuyên bố – các nhà làm chính sách của Hoa Kỳ cần phải biết về những vụ lạm dụng do tất cả các nhóm vũ trang trong khu vực gây ra và đảm bảo rằng sự hỗ trợ của chúng ta không được sử dụng để làm tăng thêm các vụ vi phạm nhân quyền và tội ác chiến tranh mà ISIS gây ra.

“Chúng tôi khen ngợi các nhà lãnh đạo Iraq, bao gồm Ngài Ayatollah Sistan, người đã công khai kêu gọi việc bảo vệ dân thường và cảnh cáo chống lại các hành động trả đũa, buộc tội lẫn nhau, hoặc lạm dụng chống lại dân thường hay tù nhân”.

– Tướng John Allen, Đặc phái viên Tổng thống, Liên minh toàn cầu chống ISIL

Những hành vi tàn bạo của ISIS

Trong bài phát biểu khai mạc, Hạ Nghị sĩ Hoa Kỳ Joseph Pitts (R-Pa), đồng chủ tịch của TL HRC đã mô tả những tội ác của ISIS và đặc biệt nhấn mạnh vào những tội ác chống lại các tộc người thiểu số, phụ nữ và trẻ em.

“Sau khi kiểm soát Mosul, ISIS bắt những người Thiên chúa giáo và các nhóm thiểu số khác phải cải sang đạo Hồi hoặc di rời khỏi thành phố dẫn đến sự sụp đổ của cộng đồng Thiên chúa giáo tại đó. … Phụ nữ phải đối mặt với nhiều hình thức lạm dụng đặc biệt tàn nhẫn. Phụ nữ bị bắt giữ là đối tượng phải chịu các hành vi bạo lực tình dục và bị nô dịch một cách có hệ thống. Việc buôn bán phụ nữ trở nên tràn lan trong nhóm này”.

ISIS có hứng thú đặc biệt nhằm vào trẻ em. “Nhà nước Hồi giáo đã bắt các cậu bé đi lính và hành quyết những đối tượng được coi là vẫn không từ bỏ lòng trung thành với các tổ chức đối thủ”, ông Pitts nói.

Cáo trạng của ông Pitts về những vi phạm qui tắc quốc tế của ISIS bao gồm cách đối xử với các tù binh chiến tranh. “Tổ chức này đã hành quyết hàng trăm binh sĩ người Iraq và Syria bị bắt giữ trong suốt quá trình hoạt động, thường xuyên chặt đầu tử thi và bêu thi hài những người đã chết tại quảng trường của thị trấn”, ông nói.

Xem thêm:

(Từ trái sang phải) Ông Sunjeev Bery, Tổ chức Ân xá Quốc tế tại Hoa Kỳ, bà Erin Evers, Tổ chức Quan sát Nhân quyền; ông Bassam Ishak, Hội đồng Quốc gia Syria của Syria; và ông Rami Abdelrahman, Tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria làm chứng trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos, vào ngày 18/3 về các hành động vi phạm nhân quyền của ISIS và các kẻ thù của tổ chức này. (Ảnh: Gary Feuerberg/ Thời báo Đại Kỷ Nguyên)
(Từ trái sang phải) Ông Sunjeev Bery, Tổ chức Ân xá Quốc tế tại Hoa Kỳ, bà Erin Evers, Tổ chức Quan sát Nhân quyền; ông Bassam Ishak, Hội đồng Quốc gia Syria của Syria; và ông Rami Abdelrahman, Tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria làm chứng trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos, vào ngày 18/3 về các hành động vi phạm nhân quyền của ISIS và các kẻ thù của tổ chức này. (Ảnh: Gary Feuerberg/ Thời báo Đại Kỷ Nguyên)

Ông Pitts mô tả ISIS theo cách như sau: “Chúng có học thuyết thần học và thế giới quan không thỏa hiệp và biểu lộ tham vọng không ngừng nghỉ”.

Đồng chủ tịch của TLHRC, Hạ nghị sỹ Hoa Kỳ James McGovern (D-Mass) đã đặt những tội ác hung bạo của ISIS trong bối cảnh rộng hơn của chính phủ của cựu thủ tướng al-Maliki. Ông McGovern nói: “Trước cuộc xâm lăng của ISIS, chính phủ Iraq đã không thể cung cấp những dịch vụ cơ bản hay bảo vệ những nhóm người dễ bị tổn thương bao gồm phụ nữ, trẻ em, và các nhóm thiểu số. Hai năm cuối cùng trong nhiệm kỳ của chính phủ Maliki là một cơn ác mộng cho các nhóm tôn giáo và tộc người thiểu số”.

Ông Petraeus viết: “Những hành động của Thủ tướng Iraq đã xóa bỏ những thành tựu chính của thời kỳ Mỹ tăng cường hiện diện quân sự tại Iraq năm 2007. Họ cô lập những người Iraq Sunni và một lần nữa tạo ra trong khu vực của người Hồi giáo Sunni những cánh đồng màu mỡ để gieo trồng những hạt giống cực đoan, thực chất là mở cửa cho sự tiếp quản của Nhà nước Hồi giáo”.

Xem thêm:

Cưỡng bức cải đạo

Ông David N. Saperstein, Đại sứ lưu động của Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ về Tự do Tôn giáo Quốc tế vừa trở về sau một chuyến thăm Iraq đã nói rằng trong số hàng triệu dân tị nạn do cuộc chiến tranh Syria và cuộc xâm lược của ISIS, các nhóm tôn giáo và tộc người thiểu số cảm thấy đặc biệt bị đe dọa bởi những nhóm như ISIS.

“Những người không tuân theo tư tưởng của dòng Hồi giáo Sunni cực đoan [của ISIS] bao gồm những người Hồi giáo Shi’a, những người Hồi giáo Suni khác, Alawites, Thiên chúa giáo, người Assyrians và Druid, và những người khác, đã phải đối mặt với sự thảm sát, bị ép buộc phải cải đạo trước họng súng, bắt cóc và các hình thức dã man khác”, ông Saperstein nói.

Ông David N. Saperstein, đại sứ lưu động về vấn đề Tự do Tôn giáo Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ngày 18/4, không lâu sau khi đưa ra chứng cứ trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos về những vi phạm nhân quyền do ISIS gây ra. (Ảnh: Gary Feuerberg/Thời báo Đại Kỷ Nguyên)
Ông David N. Saperstein, đại sứ lưu động về vấn đề Tự do Tôn giáo Quốc tế, Bộ Ngoại giao Hoa Kỳ, ngày 18/4, không lâu sau khi đưa ra chứng cứ trước Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos về những vi phạm nhân quyền do ISIS gây ra. (Ảnh: Gary Feuerberg/Thời báo Đại Kỷ Nguyên)

Những hành vi tàn bạo của ISIS đối với người Assyria, người Yezidi, và người Kurd cũng được ghi lại trong các chiến dịch quân sự của tổ chức này tại Raqqa, Syria, vào năm 2013, và Mosul và Tikrit, Iraq vào năm 2014 theo Bassam Ishak, chủ tịch của Hội đồng Quốc gia Syria. “Đàn ông, phụ nữ và trẻ em đã bị giết hại, bị chặt đầu, bị chôn sống và bị ép buộc phải trở thành các binh sĩ của IS. Cha mẹ phải tận mắt chứng kiến con cái mình mình bị chặt đầu và bị cắt làm đôi”, ông nói.

“ISIS có một học thuyết thần học và thế giới quan không thỏa hiệp và biểu lộ tham vọng không ngừng nghỉ”.

– Hạ nghị sĩ Hoa Kỳ Joseph Pitts và đồng chủ tịch Ủy ban Nhân quyền Tom Lantos

“Tất cả các nhà thờ Thiên chúa giáo ở Mosul đã bị phá hủy”, Ishak nói. “Hầu hết những người Thiên Chúa giáo đã rời Raqqa, nơi mà IS tuyên bố là thủ đô của vương quốc Hồi giáo (caliphate) Syria”, ông nói. “Nhà thờ lớn nhất đã bị biến thành tổng hành dinh của ISIS.”

Ông Ishak đã cảnh báo với hội đồng về một thảm họa nhân đạo khủng khiếp hiện đang bộc lộ ra tại tỉnh al-Hasakeh của Syria. Các lực lượng ISIS đã chiếm được hầu hết 30 ngôi làng Assyria dọc theo bờ song Khabour. Những người Syria ở đây chỉ có vài thứ vũ khí (chủ yếu là súng trường) và một chút đạn dược để bảo vệ bản thân họ trước những lực lượng ISIS đông đảo, được trang bị xe tăng, xe bọc thép và súng cối. Trừ phi cộng đồng quốc tế can thiệp, ISIS sẽ chiếm đoạt khu vực này và đặt hàng triệu dân thường trước mối nguy hiểm bị giết hại, bị đối xử tàn bạo và trục xuất những người Thiên chúa giáo khỏi vùng đất này nơi mà tổ tiên họ đã từng sinh sống trong suốt hơn 5.000 năm qua.

Ông Rami Abdurrahman, người sáng lập đồng thời là giám đốc tổ chức Quan sát Nhân quyền Syria (SOHR), phát biểu rằng bất kỳ ai cho rằng ISIS chỉ nhằm vào các cộng đồng thiểu số và phụ nữ đều là sai lầm. Hầu hết các nạn nhân của tổ chức này là những người Hồi giáo Sunni thuộc cùng một nhánh Hồi giáo với ISIS.

Xem thêm:

Nô dịch phụ nữ Yezidi

Những hành vi lạm dụng tồi tệ nhất là đối với cộng đồng Yezidi, những người “bị ISIS nhìn nhận như những kẻ dị giáo và chỉ đáng làm nô lệ, thông thường là cho các mục đích tình dục, hoặc sát hại”, ông Ishak nói.

Việc đi đến các vùng lãnh thổ do ISIS kiểm soát là quá nguy hiểm, bà Erin Evers từ Tổ chức Quan sát Nhân quyền phát biểu. Vì thế, nhóm của họ đã đi từ Dohuk ở phía bắc Iraq và phỏng vấn những người phụ nữ Yezidi, các bé gái và những người đàn ông, những người vừa trốn thoát; những người Yezidi vẫn đang bị bắt giữ được phỏng vấn qua điện thoại.

“Họ đã kể những câu chuyện đau đớn khi bị giam giữ trong hoàn cảnh tù túng, bị lạm dụng, bị cưỡng bức chuyển hóa và bị cưỡng ép kết hôn”, bà Evers nói.

Trả thù của dân quân

Tuy vậy, câu chuyện không dừng ở những hành vi tàn bạo của ISIS, và có thể sẽ hết sức khiếm khuyết nếu không nhắc đến những vi phạm nhân quyền trên diện rộng do lực lượng dân quân ủng hộ chính phủ Iraq và lực lượng an ninh Iraq gây ra do HRW ghi nhận, bà Evers phát biểu.

Những lợi ích về lãnh thổ mà ISIS dành được “phần lớn được sự cho phép của những phần tử bất mãn là hậu quả của những chính sách của chính phủ dưới thời Thủ tướng al-Maliki”, bà Evers nói.

Nguy cơ trước nhất đối với sự ổn định lâu dài của Iraq và thế cân bằng khu vực rộng lớn hơn là lực lượng dân quân Shiite…

– David H.Petraeus, tướng và cựu giám đốc CIA

Bà Evers đã thuật lại những trải nghiệm của mình khi phỏng vấn những nhân chứng sau gần hai tháng lực lượng ISIS bao vây Amerli, một thị trấn của người Shiite ở đông bắc Iraq. Báo cáo của HRW với nhan đề “Sau giải phóng là sự hủy diệt” được phát hành cùng ngày với buổi điều trần, đã chỉ ra rằng nhóm dân quân ủng hộ chính phủ, những tay súng tự nguyện, và các lực lượng an ninh Iraq đã đánh cướp các ngôi làng của người Sunni và các vùng lân cận xung quanh Amerli sau khi ISIS rút quân và cuộc chiến trong khu vực kết thúc.

“Họ cướp bóc tài sản của người dân, những người đã phải chạy trốn trong suốt cuộc chiến… phóng hỏa các ngôi nhà và các cơ sở kinh doanh trong làng; những nơi cư trú của người Sunni; sử dụng chất nổ và các thiết bị hạng nặng để hủy diệt từng tòa nhà hay toàn bộ ngôi làng”, HRW báo cáo.

Theo các hình ảnh chụp từ vệ tinh cùng với việc nghiên cứu hiện trường, HRW phát hiện rằng trong khoảng thời gian giữa đầu tháng 9 và giữa tháng 11/2014, hơn 3.800 tòa nhà ở 30 thị trấn và ngôi làng bị phá hủy, hầu hết là do bị phóng hỏa và một vài trường hợp là do các vụ nổ không kiểm soát được do các chất nổ mạnh gây ra.

Trước khi tiêu hủy, lực lượng dân quân đã cướp bóc các thị trấn và các ngôi làng. 24 nhân chứng bao gồm các quan chức ở Peshmergag và các tù trưởng của các bộ tộc địa phương đã nói với HRW rằng họ nhìn nhấy các dân quân lấy đi tủ lạnh, ti vi, quần áo, và thậm chí cả dây điện trước khi phóng hỏa đốt nhà, báo cáo cho biết.

Gary Feuerberg, Thời báo Đại Kỷ Nguyên tiếng Anh

Anh Vũ biên dịch

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan