Xuất khẩu thủy sản của Việt Nam năm 2015 gặp nhiều khó khăn, kim ngạch xuất khẩu nhiều mặt hàng chủ chốt giảm mạnh, nguyên nhân do biến động về tỷ giá và các chính sách của nước nhập khẩu, do chất lượng và vệ sinh an toàn thực phẩm của ta chưa đạt.

Trong danh sách 10 sự kiện nổi bật ngành thủy sản 2015 được Hiệp hội Chế biến xuất khẩu Thủy sản Việt Nam (Vasep) ngày 21/12, dù đã đón đầu trước những cơ hội và thách thức nhưng thủy sản Việt Nam vẫn chưa kịp thích nghi và ứng phó với nhiều rào cản. Tính đến nửa đầu tháng 11/2015, tổng giá trị XK đạt 5,84 tỷ USD, giảm 16% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, 3 sản phẩm thủy sản XK chủ lực là tôm giảm 26,2%; cá tra giảm 10,3% và cá ngừ giảm 4,1% so với cùng kỳ năm trước.

Xuất khẩu 3 sản phẩm chủ lực giảm

Tính đến nửa đầu tháng 11/2015, giá trị XK của 3 sản phẩm XK chủ lực là: Tôm, cá tra và cá ngừ đều giảm so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, XK tôm đạt 2,59 tỷ USD, giảm 26,2%; XK cá tra đạt 1,37 tỷ USD, giảm 10,3% và XK cá ngừ đạt 408,6 triệu USD, giảm 4,1% so với cùng kỳ năm trước. Giá trị XK 3 sản phẩm chính giảm sút kéo theo tổng giá trị XK thủy sản giảm 16% so với cùng kỳ năm 2014. Khó khăn về thị trường, chi phí sản xuất trong nước cao khiến sản phẩm XK thủy sản Việt Nam kém cạnh tranh. Trong năm 2015, các DN XK thủy sản gặp rất nhiều khó khăn, nhất là DN XK cá tra.

EU và Mỹ tăng cường quản lý và giám sát thủy sản khai thác

Ngày 03/8/2015, Cục Hải dương và Khí quyển Mỹ (NOAA) đã đưa: bào ngư, cá tuyết Đại Tây Dương, ghẹ xanh, cá nục heo, cá mú, cua huỳnh đế, cá tuyết Thái Bình Dương, hải sâm, cá mập, tôm, cá kiếm và cá ngừ vào danh sách “các loài có nguy cơ” bị khai thác bất hợp pháp, không khai báo và không theo quy định (IUU). Danh sách các loài có nguy cơ sẽ được xây dựng dựa trên cơ chế truy xuất nguồn gốc tốn kém và phức tạp, điều sẽ gây khó khăn cho cả bên XK cũng như nhà NK Mỹ. VASEP đã gửi góp ý  yêu cầu Nhóm đặc trách sửa đổi bản dự thảo “danh sách các loài có nguy cơ”, cụ thể bỏ tôm ra khỏi danh sách này. Ngoài ra, trong năm 2015, EU cũng đưa ra nhiều cảnh báo với các nước vi phạm quy định IUU đồng thời kêu gọi Liên minh Châu Âu cấm NK từ các nước vi phạm.

Biến động tỷ giá cũng ảnh hưởng nhiều đến xuất khẩu

Tại những thị trường nhập khẩu thủy sản lớn nhất của Việt Nam như: Mỹ, Nhật Bản và EU, biến động của đồng USD, Yên và Euro đã tác động không nhỏ tới hoạt động XK của doanh nghiệp thủy sản. Vasep đưa ra con số tính toán: Từ tháng 1/2013 đến tháng 8/2015, đồng Euro giảm 20%, đồng Yên Nhật giảm 39%, đồng Won Hàn Quốc giảm 11% so với đồng USD. Ngoài ra, nội tệ của nhiều nước XK thủy sản cạnh tranh với Việt Nam cũng giảm giá mạnh như đồng Real của Brazil giảm 72%, đồng Peso của Colombia giảm 52%, đồng Rupiah Indonesia giảm 42%, đồng Ringgit Malaysia giảm 33%, đồng Rupee Ấn Độ giảm 20%, Baht Thái Lan giảm 18% so với đồng USD. Đây là nguyên nhân khiến cho thủy sản Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường thế giới.

(Ảnh: cafef.vn)
(Ảnh: internet)

Chương trình thanh tra cá da trơn với nguy cơ “tuột” mất thị trường Mỹ

Ngày 25/11/2015, Bộ Nông nghiệp Hoa Kỳ (FSIS) lại thông báo về việc quyết định triển khai Chương trình Giám sát cá da trơn đối với cá Tra NK vào Mỹ. Quy định này bắt đầu có hiệu lực từ tháng 3/2016 (90 ngày sau khi đăng Công báo Liên bang). Mốc thời gian có hiệu lực cũng là thời điểm bắt đầu giai đoạn chuyển đổi 18 tháng đối với các nhà sản xuất trong nước và nước ngoài.  Hiện nay, Mỹ là thị trường XK cá tra số 1 của Việt Nam. Tính đến hết tháng nửa đầu tháng 11/2015, giá trị XK sang thị trường này đạt 273,9 triệu USD, giảm 4,5% so với cùng kỳ năm trước. Quyết định này được đưa ra và có hiệu lực trong thời gian quá gấp đang gây hoang mang cho các DN XK cá tra sang thị trường Mỹ. Dự báo, năm 2016, XK cá tra sang thị trường Hoa Kỳ sẽ sụt giảm mạnh so với năm 2015.

Tuy nhiên, khó khăn lớn nhất phải kể tới XK thủy sản 2015 chính là các rào cản kỹ thuật và thương mại được các nước nhập khẩu đưa ra. Theo đó, thuế chống bán phá giá cá tra tại thị trường Mỹ tăng gây lao đao cho người nuôi cá và doanh nghiệp XK cá tra của Việt Nam. Trong năm 2015, Bộ Thương mại Mỹ (DOC) hai lần đưa ra mức thuế chống bán phá giá đối với sản phẩm cá tra phile đông lạnh nhập khẩu từ Việt Nam.

Xuất khẩu giảm vì không đảm bảo vệ sinh, an toàn thực phẩm

Năm 2015, tình hình dịch bệnh thủy sản vẫn diễn biến khá phức tạp, thực sự đang có nguy cơ xuất khẩu thủy sản đánh mất thị trường vì dư lượng kháng sinh và dịch bệnh.

Theo số liệu của cơ quan thú y cửa khẩu, từ tháng 1 đến tháng 9/2015, đã có 14 lô hàng cá tra phi lê đông lạnh XK sang thị trường các nước châu Âu (như Tây Ban Nha, Bỉ, Ba Lan, Ý…) bị trả về do phát hiện nhiễm kháng sinh; 1 lô hàng tôm thẻ luộc XK sang Úc và 1 lô hàng tôm sú luộc XK sang Đức bị trả về do nhiễm vi khuẩn vượt mức tối đa cho phép.

Hầu hết lô hàng bị trả về là các sản phẩm XK thủy sản chủ lực như tôm đông lạnh, các tra phi lê đông lạnh, thịt ngao làm chín… Các nguyên nhân chủ yếu như: nhiễm kháng sinh, nhiễm vi sinh vật gây hại vượt mức cho phép; nhiễm các mầm bệnh trên tôm (như bệnh đốm trắng, bệnh đầu vàng…) thuộc danh mục các bệnh phải công bố dịch theo quy định của Tổ chức Thú y Thế giới (OIE).

Thành Long

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan