80.000 là con số doanh nghiệp đã bị giải thể và tạm ngưng hoạt động trong năm 2015, theo báo cáo thường niên do Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) và Ngân hàng Phát triển Châu Á công bố sáng 13/4 vừa qua. Đồng thời tỷ trọng doanh nghiệp nhỏ, siêu nhỏ ngày càng tăng, nguy cơ Việt Nam thiếu các doanh nghiệp cỡ trung bình đã trở thành hiện hữu.

Mặc dù, trong năm 2015, cả nước có 94.754 doanh nghiệp đăng ký thành lập mới, nhưng con số hơn 80.000 doanh nghiệp ngừng hoạt động vẫn rất đáng lo ngại.

Theo VCCI, việc số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động tăng mạnh so với năm 2014 cho thấy tình hình kinh tế vẫn còn nhiều khó khăn. Tất cả các ngành đều có số lượng doanh nghiệp ngừng hoạt động tăng trong năm 2015, đặc biệt là ngành nghệ thuật, vui chơi và giải trí; y tế và hoạt động trợ giúp xã hội; nông nghiệp, lâm nghiệp và thủy sản.

Bà Phạm Thị Thu Hằng, Tổng thư ký VCCI, cho biết trong 2 năm gần đây, tỷ lệ doanh nghiệp báo lỗ ngày càng tăng, điều đó thể hiện tính không bền vững. Để tránh tình trạng doanh nghiệp nay thành lập, mai ngừng hoạt động, giải thể cần phải có những chính sách hỗ trợ cho doanh nghiệp trong việc tiếp cận đất đai, nguồn vốn…

Chuyên gia kinh tế Lê Đăng Doanh cho rằng, tình hình đó do nhiều yếu tố, trong đó có lãi suất ngân hàng quá cao, chi phí kinh doanh cao, gánh nặng về thuế phí chính thức và chi phí phi chính thức…

Con số doanh nghiệp giải thể, ngừng hoạt động trong Báo cáo cho thấy rủi ro trong môi trường kinh doanh của chúng ta. Bộ máy phải thay đổi, phải năng động hơn và phải sát cánh với doanh nghiệp để giúp doanh nghiệp”, ông Doanh nói.

Chỉ còn một nửa số DN đang hoạt động

Báo cáo cho biết giai đoạn 2007-2015, đã có gần 692 nghìn DN đăng ký thành lập, nâng tổng số DN đã đăng ký thành lập lên khoảng 941 nghìn DN, nhưng đến nay chỉ còn gần 513 nghìn DN (chiếm 54,5%) còn hoạt động. 45,5% số DN (khoảng 428 nghìn DN) đã ngừng hoạt động hoặc giải thể.

Đáng chú ý là sau những tăng trưởng mạnh trong hai năm 2009-2010, số lượng DN đăng ký thành lập đã có xu hướng giảm đi, bình quân mỗi năm khoảng 70 nghìn DN thành lập. Nhưng số DN ngừng hoạt động hoặc giải thể từ năm 2011 ngày càng có xu hướng tăng lên, thậm chí còn tăng cao trong năm 2015. Trên 80 nghìn DN, trong đó có 9467 DN hoàn thành thủ tục giải thể và 71391 DN gặp khó khăn phải ngừng hoạt động trong 2015.

Doanh nghiệp ngày càng nhỏ đi

Báo cáo cho biết tỷ trọng DN nhỏ và siêu nhỏ trong nền kinh tế ngày càng tăng và nguy cơ Việt Nam thiếu các DN cỡ trung bình đã trở thành hiện hữu.

Về quy mô của DN cũng đang có xu hướng nhỏ đi khi nhìn vào số lượng lao động và nguồn vốn. Mặc dù trong giai đoạn 2007 – 2015, tổng nguồn vốn của các DN trong nền kinh tế đã tăng gần 5 lần so với năm 2007, nhưng số lao động bình quân trong DN đã giảm từ 49 lao động (ở năm 2007) xuống còn 29 lao động ở năm 2015, tương đương với quy mô của một DN nhỏ.

Như vậy, tốc độ tăng trưởng vốn của DN cao hơn tốc độ tăng trưởng của lao động cho thấy, DN đang phát triển dựa nhiều hơn vào tăng trưởng nguồn vốn chứ không dựa nhiều vào tăng trưởng lao động. Liệu có thể xem đây là một nghịch lý khi mà Việt Nam luôn tự coi là có lợi thế về nguồn lao động, nhưng sự phát triển của nền kinh tế thời gian qua không tập trung khai thác lợi thế này, mà chủ yếu dựa vào tăng trưởng về nguồn vốn.

Theo chuyên gia kinh tế, TS. Lê Đăng Doanh, quy mô DN càng ngày càng nhỏ đi là dấu hiệu đáng báo động. Bởi nó chứng tỏ năng lực về tài chính, sản xuất… của các DN còn nhiều hạn chế và chưa có khả năng lớn lên được. Theo chuyên gia này, xét cho cùng thì vấn đề nằm ở thể chế, bởi “thể chế nào sẽ sinh ra DN ấy”. Một thể chế được cải cách tốt, hỗ trợ cho DN sáng tạo và xây dựng được chiến lược hoạt động trong dài hạn sẽ giúp bớt đi những chuyện nhũng nhiễu trong kinh doanh.

Hiệu quả sử dụng vốn giảm sút

Nợ nhiều nhưng hiệu quả sử dụng nguồn vốn của DN ra sao? Theo báo cáo này, giai đoạn 2007-2014 chứng kiến việc các DN hoạt động dựa nhiều vào các khoản nợ (nợ nhà cung cấp, các khoản vay tài chính…). Chỉ số nợ của các DN luôn lớn hơn giá trị kỳ vọng chuẩn. Chỉ số nợ tỷ lệ thuận với quy mô DN.

Trong đó, các DN vừa và lớn có chỉ số này cao nhất, khoảng 3,4-3,5 lần năm 2014. Điều này cho thấy cơ cấu nguồn vốn của các DN này phụ thuộc nhiều vào các khoản nợ. Trong khi đó, chỉ số này ở các DN siêu nhỏ và nhỏ lần lượt là 1,7 lần và 2,4 lần năm 2014.

Dựa nhiều vào nợ nhưng vòng quay vốn của các DN lại chậm lại trong giai đoạn này. Chỉ số vòng quay vốn của DN có chiều hướng giảm khá mạnh từ mức 2 lần năm 2007 xuống chỉ còn 1,4 lần năm 2014. Điều này cho thấy hiệu quả sử dụng nguồn vốn của DN ngày càng giảm đi. Nó cũng phù hợp với thực tế năng lực sinh lời của DN giảm sút.

Đơn cử, hiệu suất sinh lợi trên tài sản (ROA) chung của các DN đã giảm từ mức 6,6% năm 2012 xuống chỉ còn 3,6% trong năm 2014. Riêng ROA của các DNNN chỉ đạt 6,4% năm 2014, thấp hơn đáng kể mức 7,5% năm 2010. Trong khi đó, các DN ngoài nhà nước ghi nhận ROA ở mức 3,3% năm 2014, từ mức 6,4% năm 2012. Năm 2014, ROA của các DN nhỏ chỉ đạt 3,2%, nghĩa là DN phải bỏ ra 100 đồng tài sản mà chỉ thu được về 3,2 đồng lợi nhuận.

Thành Long

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan