Hội thảo “Tái cơ cấu đầu tư công gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh” tại Hà nội ngày 24/11/15, nằm trong khuôn khổ hoạt động Chương trình “Cải cách kinh tế vĩ mô tại Việt Nam” do Tổ chức GIZ (Cộng hoà liên bang Đức) tài trợ, theo tin từ CIEM.

Phát biểu khai mạc Hội thảo, TS.Nguyễn Đình Cung – Viện trưởng CIEM cho biết đầu tư công là một trong ba nội dung trọng tâm của tái cơ cấu nền kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng. Đầu tư công có vai trò quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển đất nước.

Bên cạnh những thành công, đầu tư công vẫn còn nhiều hạn chế, đặc biệt là về hiệu quả đầu tư công, do đó cần phân tích thực trạng, các yếu tố ảnh hưởng và đề xuất giải pháp phân bổ vốn đầu tư công, cách thức lựa chọn dự án đầu tư công để thúc đẩy quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế gắn với chuyển đổi mô hình tăng trưởng theo hướng kinh tế xanh của Việt Nam.

Vũ Đình Ánh, Chuyên gia kinh tế nói thực tế mấy năm qua, tỷ trọng đầu tư của khu vực kinh tế nhà nước trong tổng vốn đầu tư toàn xã hội đã giảm xuống dưới 40% từ năm 2007 đến 2012, song lại quay về mức trên dưới 40% năm 2013-2014.

Bên cạnh đó, trong việc phân tích cơ cấu đầu tư công theo lĩnh vực thì điểm nổi bật cơ cấu đầu tư theo ngành giai đoạn 2000 – 2013 là tập trung đầu tư vào cơ sở hạ tầng công trong khi vẫn duy trì tỷ lệ đầu tư cao vào lĩnh vực sản xuất kinh doanh trực tiếp và xuất hiện xu thế phân tán đầu tư công sang nhiều lĩnh vực khác. TS. Ánh cho biết tái cơ cấu đầu tư công không gắn với thay đổi vai trò của nhà nước trong nền kinh tế là nguyên nhân trực tiếp dẫn đến kết quả hạn chế trong việc tái cơ cấu đầu tư công.

Về tái cơ cấu đầu tư công giai đoạn 2016 – 2020, TS. Nguyễn Tú Anh – Trưởng ban Chính sách Kinh tế vĩ mô (CIEM) cho biết nhìn chung việc phân bổ vốn đầu tư công vẫn đang thực hiện theo các quyết định chính trị hơn là dựa vào hiệu quả của dự án mang lại. Theo TS. Tú Anh, tái cơ cấu đầu tư công vẫn còn nhiều hạn chế như: chưa có chế độ phân bổ vốn đầu tư công về các chủ đầu tư theo cơ chế cạnh tranh; kỷ luật đầu tư công còn lỏng lẻo; thiếu những quy hoạch cứng; chưa chú trọng vào yếu tố hiệu quả đầu tư, tiết kiệm chi phí; v.v… Qua đó, TS. Tú Anh đề xuất một số giải pháp nhằm đẩy mạnh hiệu quả đầu tư công giai đoạn 2016 – 2020 như: thực hiện khung khổ đầu tư trung hạn, xây dựng cơ chế phân bổ vốn vay cho đầu tư công, xây dựng cơ chế cạnh tranh công khai nguồn vốn đầu tư công giữa các đơn vị sử dụng vốn đầu tư; v.v…

Vũ Như Thăng, Vụ trưởng Vụ Quan hệ quốc tế, Bộ Tài chính tham luận cho biết tỷ trọng vốn đầu tư toàn xã hội so với GDP đã giảm từ 38,7% giai đoạn 2001-2010 xuống còn 33,3% năm 2011 và dự kiến khoảng 31% vào giai đoạn 2012-2015.

Nguyễn Mạnh Hải, Trưởng ban Chính sách Dịch vụ công (CIEM) cho rằng Chiến lược quốc gia về tăng trưởng xanh của Việt Nam là một bước tiến lớn trong định hướng chính sách theo hướng xanh hoá nền kinh tế. Tuy nhiên đó mới chỉ là điểm khởi đầu, hiện nay vẫn còn khá nhiều chính sách “xanh” chưa được áp dụng, đặc biệt là chính sách tài chính. Để phát triển nền kinh tế xanh, việc chú trọng đến các yếu tố xanh trong đầu tư công có ý nghĩa thực tế to lớn. Qua đó, TS. Hải đề xuất một số giải pháp như: thực hiện tốt hơn hoạt động phản biện trong giai đoạn thiết kế, tăng cường hiệu lực thực thi của các chính sách tài chính hiện hành, đẩy mạnh hơn các công tác phổ biến chính sách, v.v…

Huỳnh Thế Du, Giám đốc Chương trình giảng dạy kinh tế Fullbright nói về thực trạng phân bổ ngân cách và lựa chọn dự án ở Việt Nam. Theo TS. Du, vấn đề cốt lõi của sự lãng phí trong đầu tư công hiện nay ở Việt Nam nằm ở khía cạnh kinh tế chính trị chứ không phải các vấn đề kinh tế hay kỹ thuật thuần tuý. Cơ chế và cách thức phân bổ nguồn lực nhà nước hiện này đang tạo điều kiện cho các nhóm trục lợi vì lợi ích ngắn hạn mà ảnh hưởng đến việc chọn lựa và quyết định nhiều dự án đầu tư công.

TS Du nói một trong những vấn đề nghiêm trọng nhất hiện nay ở Việt Nam là “Cơ chế ngân sách tôm hùm” – hầu như địa phương hay đơn vị nào cũng muốn có được những công trình quy mô được hỗ trợ từ ngân sách trung ương mà không quan tâm đến hiệu quả và sự hữu dụng của chúng.

Một trong những giải pháp được ông Huỳnh Thế Du đề cập để cải thiện đầu tư công, là thiết lập nguyên lý “Ai ăn bánh người đó trả tiền” thay vì người này ăn người khác trả tiền hay chia đều như cấu trúc ngân sách “tôm hùm” hiện nay.

“Việc phân bổ ngân sách nên được thiết kế sao cho mỗi đầu mối nhận ngân sách có thể biết được các nguồn cũng như nhu cầu chi tiêu trong dài hạn, giảm thiểu các khoản cần phải quyết định phân chia” – ông Huỳnh Thế Du chia sẻ.

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, rất khó để xác định ai sẽ quyết định những ngành, những lĩnh vực mà đầu tư tư nhân không muốn và không thể đầu tư. Bà Lan cũng cho biết Nhà nước nên chấm dứt hẳn chứ không chỉ hạn chế mức thấp nhất đầu tư công vào các lĩnh vực sản xuất kinh doanh trực tiếp.

Thành Long

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Bài Liên Quan