Giải Nobel Kinh tế năm nay được trao cho hai giáo sư kinh tế học Oliver Hart và Bengt Holmström về nghiên cứu lý thuyết hợp đồng. Giáo sư Oliver Hart người Mỹ gốc Anh hiện đang giảng dạy tại Đại Học Harvard còn giáo sư Bengt Holmström là người Phần Lan hiện giảng dạy tại Viện Công nghệ Massachusetts MIT.

Lý thuyết về hợp đồng có thể bao hàm mọi thứ; từ hợp đồng lao động trả lương cho CEO cho đến tư nhân hóa khu vực công ích, hợp đồng vay, hợp đồng mua bán hay hay thậm chí là hợp đồng hôn nhân hoặc hiến pháp.

Lý thuyết này có ứng dụng rất to lớn. Giáo sư Per Stromberg, người trong Ủy ban trao giải Nobel, nêu ví dụ hợp đồng bảo hiểm. Thông thường công ty bảo hiểm sẽ không trả toàn bộ tổn thất khi sự kiện bảo hiểm xảy ra (ví dụ cháy nhà) mà người mua bảo hiểm sẽ phải chịu một phần (gọi là mức khấu trừ) để họ có trách nhiệm với căn nhà vì nếu như công ty bảo hiểm trả 100% thì họ sẽ không có trách nhiệm với căn nhà của mình. Lý thuyết này còn có vai trò quan trọng trong các lĩnh vực nghiên cứu như “Vấn đề người ủy thác và người nhậm thác” (principal agent problem), nó đưa ra các giải pháp về vấn đề về xung đột lợi ích giữa các cổ đông (người sở hữu) và CEO được những người sở hữu thuê để điều hành (người quản lý).

Nghiên cứu giúp các công ty thương thảo hợp đồng trả lương với người lao động trong những trường hợp mà năng suất lao động khó có thể đo lường được. Nghiên cứu cho rằng tiền lương còn phụ thuộc vào các yếu tố bên ngoài nữa ví dụ như lương của CEO được trả dựa trên tình hình tăng giảm của giá cổ phiếu của công ty so với giá cổ phiếu của các công ty khác trong cùng ngành. Điều này loạt bỏ được vấn đề “may mắn” hay “kém may mắn” trong điều hành.

Giáo sư Dale W. Jorgenson Đại học Harvard nói vào năm 1997 rằng nghiên cứu này có tính cách mạng trong lĩnh vực tài chính doanh nghiệp.

Nobel Paul

Các nhà kinh tế học khác cũng gửi lời chúc mừng tới hai nhà kinh tế học. Nhà kinh tế học cũng đoạt giải Nobel kinh tế Paul Krugman viết trên Twitter: “Hart và Holmstrom quá xứng đáng với giải thưởng và suy nghĩ đầu tiên của tôi là “họ đã đoạt giải rồi cơ mà”.

Giáo sư Bengt Holmstrom thì nói ông rất vui mừng vì ông đạt giải này cùng với người bạn thân nhất của mình.

Phản ứng khi được biết mình đoạt giải, của giáo sư Oliver Hart chia sẻ: “Việc đâu tiên là tôi ôm vợ, đánh thức cậu con trai và nói chuyện với người bạn cùng đoạt giải với tôi”.

Giáo sư Hart có bằng cử nhân toán đại học Cambridge, bằng thạc sỹ trường đại học Warwick và bằng tiến sỹ trường đại học Princeton.

Ông tham gia giảng dạy tại trường Đại học Harvard từ năm 1993 và chủ nhiệm khoa kinh tế từ năm 2000 đến 2003.

Giáo sư Holmstroem sinh ra ở Phần Lan, nhận bằng cử nhân toán lý tại trường Đại học Helsinki vào năm 1972. Ông nhận bằng thạc sỹ tại đại học Stanford vào năm 1975 và bằng tiến sỹ kinh doạnh cũng tại Đại học Stanford năm 1978.

Ông dạy ở MIT từ năm 1994 và là chủ nhiệm khoa kinh tế từ năm 2003 đến 2006. Ông còn nằm trong ban cố vấn cho công ty điện thoại Nokia từ năm 1999 đến 2012

Giá trị của mỗi giải Nobel năm nay khoảng 925.000 USD.

Có một điều thú vị là địa chỉ của trường đại học Harvard và viện công nghệ Massachusetts là ở cùng thành phố Cambridge thuộc bang Massachusetts. Đây là hai trường đại học có số lượng đoạt giải Nobel nhiều nhất thế giới. Theo xếp hạng số lượng đoạt giải Nobel theo trường đại học, thì Đại học Harvard có tới 158 người đoạt giải, đứng thứ nhất, còn MIT có 85 người đoạt giải, xếp thứ 5. Có thể nói thành phố Cambridge là thành phố có nhiều người đoạt giải Nobel nhất thế giới. Có câu chuyện vui kể rằng các giáo sư Harvard hay MIT hoặc các trường đại học khác ở thành phố này nhiều khi không muốn đi ăn uống ở ngoài vì họ sợ gặp phải những người đoạt giải Nobel khiến họ cảm thấy áp lực trong công việc. 

Giải Nobel Kinh tế được thành lập vào năm 1968 và không phải là giải nguyên gốc theo di chúc của Nobel. Nó được thành lập nhân kỷ niệm 300 năm thành lập Ngân hàng Trung ương Thụy Điển Sveriges Riksbank. Đây là đơn vị đóng góp quỹ cho giải thưởng này. Dưới đây là một số thống kê thú vị về giải:

  • 47 giải Nobel kinh tế đã được trao từ năm 1969.
  • 24 giải Nobel kinh tế được trao chỉ 1 người mà không phải chia giải thưởng cùng người đồng đoạt giải khác.
  • 1 là con số phụ nữ đoạt giải Nobel kinh tế, thuộc về bà Elinor Ostrom vào năm 2009.
  • 51 là tuổi trẻ nhất nhận giải Nobel kinh tế, giáo sư Kennth J. Arrow, được trao vào năm 1972.
  • 90 tuổi là độ tuổi già nhất nhận giải Nobel, giáo sư Leonid Hurwicz.
  • 67 là độ tuổi trung bình của những người đoạt giải.

Quang Huy

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan