Như các nhà kinh tế dự đoán, khi đồng Nhân dân tệ (NDT) phá giá tới 4,6% thì hàng xuất khẩu của Trung Quốc sẽ có giá thấp hơn 5%. Điều này tạo ra lợi thế cho Trung Quốc là tăng sức cạnh tranh cho hàng xuất khẩu, nhưng cũng tạo sức ép cho hàng hóa của thế giới, trong đó bao gồm hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Trung Quốc cũng phải hạ giá mới vào được.

Sức ép khiến hàng xuất khẩu của Việt Nam vào Trung Quốc kể cả chính ngạch và tiểu ngạch đều sẽ bị giảm giá. Tác động do giảm giá sẽ dẫn đến giá trị xuất khẩu giảm ở 2 khía cạnh: một là, do giá giảm khoảng 5%; hai là, do hàng Việt Nam đắt (vì đồng Việt Nam bị định giá cao trong suốt thời kỳ lạm phát 2 con số từ 2008-2011) nên không thể giảm giá sâu hơn, làm giảm khối lượng hàng xuất khẩu.

Thực tế, xuất khẩu gạo đang bị giảm

Trung Quốc vẫn là thị trường nhập khẩu gạo lớn nhất của Việt Nam, chiếm hơn 1/3 thị phần, nhưng 4 tháng đầu năm 2015, xuất khẩu gạo sang Trung Quốc giảm so với cùng kỳ năm 2014 (giảm 28,11% về khối lượng và giảm 31,06% về giá trị).

Từ khi NDT phá giá thì giá bán và doanh thu của các DN xuất khẩu Việt Nam đều sụt giảm, vì các hợp đồng thanh toán bằng đồng USD, các doanh nghiệp Trung Quốc phải chi thêm hơn 4% cho các đơn hàng mua với giá trước đây, vì vậy đang có xu hướng ép giá gạo Việt Nam để bù đắp lại phần thâm hụt khi chuyển đổi từ NDT sang USD. Còn những đơn hàng xuất khẩu áp dụng phương thức thanh toán bằng đồng NDT sẽ gặp ảnh hưởng trực tiếp từ sự thay đổi tỷ giá, kéo doanh thu của các doanh nghiệp giảm xuống khi quy đổi sang VND.

Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), gạo xuất khẩu đang gặp nhiều khó khăn từ việc ép giá. Ông Lê Thanh Danh – Giám đốc chi nhánh Đầu tư và Phát triển vùng nguyên liệu đồng bằng sông Cửu Long (VinaFood1), cho biết: “Những ngày qua, các khách hàng Trung Quốc đã liên tục ép giá gạo xuất khẩu của Việt Nam xuống thấp. Nhiều hợp đồng đã ký kết mà chưa giao hàng, phía nhập khẩu yêu cầu phải điều chỉnh lại giá theo hướng giảm, khiến doanh nghiệp đang thực hiện xuất khẩu gạo chính ngạch sang Trung Quốc thiệt hại không nhỏ”.

Xuất khẩu tiểu ngạch cũng đang bị tác động lớn bởi tỷ giá NDT, ông Trần Phước Long – Giám đốc Công ty nông sản Mai Hương (Vĩnh Long) cho biết: “Do công ty thực hiện hợp đồng theo hình thức giao dịch tại điểm bên mua nhận hàng nên được thanh toán bằng NDT. Khi về Việt Nam, công ty phải đổi sang USD để kê khai thuế hải quan cửa khẩu, sau đó tiếp tục bán để lấy VNĐ. Vì vậy, việc phá giá NDT khiến công ty không chỉ thiệt hại kép do bị ép giá và phải bù tỷ giá. “Hiện giá gạo xuất tiểu ngạch giảm 200 – 300đồng/kg”.

Giá gạo xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc đã giảm khá nhiều, hiện chỉ còn 340 USD/tấn với gạo 5% tấm (giá FOB tại Sài gòn), 330 USD/tấn với gạo 15% tấm … So với tháng 7 thì giá gạo xuất khẩu chính ngạch sang Trung Quốc đã giảm khoảng 7-8 USD/tấn. Do giá gạo xuất khẩu sang Trung Quốc bị giảm, giá lúa gạo hàng hóa ở đồng bằng sông Cửu Long cũng giảm theo.

Xuất khẩu thủy sản khó khăn

Ông Trương Đình Hòe – Tổng thư ký Hiệp hội chế biến và xuất khẩu thủy sản Việt Nam (VASEP) cho rằng, Trung Quốc phá giá NDT sẽ gây ra 3 vấn đề lớn với xuất khẩu thủy sản Việt Nam.

Thứ nhất, việc xuất khẩu thủy sản sang Trung Quốc chắc chắn sẽ khó khăn hơn, mà hiện tại, việc xuất khẩu thủy sản của Việt Nam sang nước này đang có dấu hiệu chậm lại so với trước đây.

Thứ hai, việc phá giá NDT cũng đã và có thể gây tác động tới việc phá giá đồng tiền ở nhiều nước châu Á đang là đối thủ cạnh tranh với Việt Nam trên thị trường nông sản thế giới nói chung, thị trường thủy sản nói riêng như Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia… Điều này khiến cho hàng nông sản, thủy sản ở những nước này cũng sẽ trở nên cạnh tranh hơn so với hàng nông sản Việt Nam khi xuất khẩu sang các thị trường quan trọng như EU, Nhật Bản…

Thứ ba là việc phá giá đồng NDT sẽ ảnh hưởng không nhỏ đến cơ hội tiêu thụ thủy sản trong những tháng cuối năm (là thời điểm tiêu thụ thủy sản quan trọng nhất trong năm do các nhà NK đẩy mạnh mua hàng phục vụ cho các dịp lễ, tết).

Cá tra được coi là một trong những mặt hàng thủy sản có thể chịu nhiều ảnh hưởng bất lợi do Trung Quốc phá giá NDT và gây ảnh hưởng dây chuyền tới việc phá giá đồng tiền ở một số nước khác trong khu vực.

Bởi hiện nay, Trung Quốc và ASEAN đang chiếm khoảng 20% giá trị xuất khẩu cá tra Việt Nam. Xuất khẩu tôm của Việt Nam cũng sẽ gặp những bất lợi không nhỏ. Từ đầu năm đến nay, xuất khẩu tôm của Việt Nam đã giảm mạnh ở những thị trường quan trọng như Mỹ, Nhật Bản… bởi không cạnh tranh được về giá bán so với những nước xuất khẩu tôm lớn khác trong khu vực châu Á như Ấn Độ, Indonesia.

Bằng chứng là 6 tháng đầu năm nay, giá trị tôm nhập khẩu từ Việt Nam vào Nhật Bản giảm 16,7%, trong khi giá trị nhập khẩu tôm từ Ấn Độ vào Nhật Bản tăng 2%. Trong nửa đầu năm nay, xuất khẩu tôm Việt Nam sang Mỹ đã giảm tới 50,2% so với cùng kỳ 2014. Nguyên nhân chính là do giá bình quân tôm Việt Nam nhập khẩu sang Mỹ cao hơn 1,73 USD/kg so với tôm Ấn Độ, cao hơn 1,84 USD/kg so với tôm Thái Lan, cao hơn 1,59 USD/kg so với tôm Indonesia …

Trong số những nước châu Á đang xuất khẩu tôm sang Mỹ, tôm Việt Nam có giá cao nhất. Bởi vậy, trong 6 tháng đầu năm nay, trong khi giá trị tôm Việt Nam xuất khẩu sang Mỹ bị giảm tới hơn một nửa so với cùng kỳ năm ngoái, thì giá trị xuất khẩu tôm sang Mỹ của Thái Lan, Ấn Độ, Indonesia… đều tăng khá.

Dự báo sắp tới, nhiều khả năng những nước xuất khẩu tôm lớn ở châu Á nói trên cũng sẽ giảm giá đồng nội tệ so với USD, khi ấy, xuất khẩu tôm Việt Nam sang những thị trường quan trọng như Mỹ, Nhật Bản lại càng bị cạnh tranh gay gắt hơn.

Các nông sản khác cũng bị ép giá

Trung Quốc là thị trường lớn, dễ tính và chung biên giới với Việt Nam nên Việt Nam có lợi thế xuất khẩu, hiện tại, rất nhiều hàng hóa chủ yếu xuất sang Trung Quốc, như 85% sắn xuất khẩu vào Trung Quốc, gạo hiện xuất khẩu vào thị trường này là 35%, cao su 40%, vải thiều, na, thanh long…

Các nông sản khác như thanh long, khoai lang tím, dưa hấu, vải, na… chủ yếu xuất khẩu sang Trung Quốc, do thương lái trực tiếp thu mua tại nơi sản xuất cũng bị tác động ép giá rất lớn. Thanh long vụ này chỉ còn 12.000-15.000 đ/kg, khoai lang tím chỉ còn 1.000 đ/kg…

Cần phải giảm phụ thuộc vào Trung Quốc

Các chuyên gia lo ngại rằng các sản phẩm nông, lâm, thủy sản và rất nhiều ngành khác đang phụ thuộc quá nhiều vào thị trường Trung Quốc, vì vậy việc ảnh hưởng của phá giá NDT, cũng như bị o ép giá là đương nhiên.

Để giảm phụ thuộc, giảm bớt rủi ro cho doanh nghiệp, cho người nông dân thì Việt Nam cần đa dạng hóa thị trường, nâng cao chất lượng sản phẩm để hướng dần tới thị trường các nước khó tính như Mỹ, Úc, Nhật, Châu Âu,..

Mặt khác, chính quyền cần hạn chế tối đa lũng đoạn kinh tế của thương lái và các nhà thầu Trung Quốc ngay tại thị trường Việt Nam.

Thành Tâm

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan