Triều Tiên là một đất nước nằm tại bán đảo Triều Tiên ở phía đông châu Á, giáp với Trung Quốc, Nga, Nhật Bản. Từ “Triều Tiên” có nghĩa là “Nơi buổi sáng tươi đẹp”. Hiện nay đất nước Triều Tiên bị chia cắt thành hai thực thể, bao gồm Hàn Quốc ở phía nam là một nước dân chủ tự do theo kiểu phương Tây và Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Triều Tiên ở phía bắc là một nước chuyên chính cộng sản (còn gọi là Bắc Triều).

(Ảnh: internet)
(Ảnh: internet)

Nguyên nhân của việc Triều Tiên bị chia cắt như vậy là sự việc Nhật Bản chiếm đóng Triều Tiên vào năm 1910, sự cai trị của Nhật rất hà khắc và tàn bạo khiến dấy lên phong trào đòi độc lập. Phong trào này thành công khi Nhật Bản chính thức đầu hàng vào năm 1945.

Ngay sau đó, Mỹ và Liên Xô hiện diện tại Triều Tiên. Liên Xô và Trung Quốc ủng hộ chính quyền miền bắc, Mỹ ủng hộ chính quyền ở miền nam. Cuộc chiến tranh giữa hai miền Triều Tiên với sự hậu thuận của hai lực lượng đối lập là Mỹ và Liên Xô kéo dài từ năm 1950 đến năm 1953 đã khiến cho hàng triệu người Triều Tiên thiệt mạng cho dù cả hai bên đều tuyên bố thống nhất đất nước là mục đích của cuộc chiến. Cuộc chiến tranh này kết thúc với một hiệp ước đình chiến vào năm 1953.

(Ảnh: internet)
(Ảnh: internet)

Hai miền Triều Tiên đi theo hai hướng khác nhau, Bắc Triều Tiên kiên định đi theo con đường chuyên chính vô sản với mục tiêu trở thành đất nước chủ nghĩa xã hội, tiến đến chủ nghĩa cộng sản. Nam Triều Tiên hay còn gọi là Hàn Quốc đi theo chủ nghĩa tự do. Sau hơn 60 năm chia cắt, nền kinh tế hai nước đã có những sự khác biệt to lớn, Hàn Quốc trở thành một cường quốc kinh tế, đứng vào hàng ngũ 20 nền kinh tế lớn nhất thế giới. Hàn Quốc có những công ty nổi tiếng toàn cầu như Samsung, Hyundai, LG… Bắc Triều Tiên trung thành với nền kinh tế kế hoạch tập trung, trở thành một trong những quốc gia nghèo nhất thế giới.

Dưới đây là một số dữ liệu tổng quan năm 2013 do tạp chí Business Intelligence tổng kết về sự khác biệt này:

  Hàn Quốc Bắc Triều Tiên
GDP 1.622 tỷ USD

(Gấp hơn 40 lần so với GDP của Bắc Triều Tiên)

40 tỷ USD
Tỷ lệ tăng trưởng GDP 2,7% 0,8%
GDP đầu người 32.400 USD

(Gấp 18 lần so với Bắc Triều Tiên)

1.800 USD
Xuất khẩu 552,6 tỉ USD 4,71 tỉ USD
Tỷ lệ trẻ sơ sinh bị chết 4,08 trẻ/1.000 ca 26,21 trẻ/1.000 ca
Tuổi thọ trung bình 79,3 tuổi 69,2 tuổi
Dân số truy cập internet 81,5% 0,1%
Tỷ lệ giết người có chủ ý 2,6 người/100.000 dân 15,2 người/100.000 dân
Số lượng người phục vụ trong quân đội 655.000 người 1,19 triệu người

Một số thông tin cụ thể về nền kinh tế Bắc Triều Tiên được cung cấp dưới đây:

Nền kinh tế Bắc Triều Tiên

Nền kinh tế Bắc Triều Tiên được hoạch định theo kế hoạch của nhà nước với sự tập trung hóa cao độ, đất nông nghiệp được tập thể hóa, các ngành công nghiệp đều do nhà nước quản lý dưới hình thức sở hữu nhà nước, ngành công nghiệp quốc phòng.

Nền kinh tế Bắc Triều Tiên chủ yếu tập trung vào hai mảng công nghiệp và nông nghiệp. Hoạt động thương nghiệp chủ yếu thực hiện bởi các doanh nghiệp nhỏ. Hàng năm, Uỷ ban Kế hoạch Trung ương chuẩn bị, giám sát và thực hiện các kế hoạch kinh tế, trong khi một Văn phòng Tổng Công nghiệp tỉnh trong các khu vực chịu trách nhiệm về việc quản lý các cơ sở sản xuất địa phương, sản xuất, phân bổ nguồn lực và bán hàng. Ngành công nghiệp Triều Tiên bị bỏ bê nhiều năm, chi phí quân sự lớn đã rút cạn tài nguyên cần thiết cho đầu tư và tiêu dùng của người dân.

Mặc dù có tham vọng tự cung tự cấp nhưng Bắc Triều Tiên đã liên tục phải dựa vào sự hỗ trợ kinh tế từ các quốc gia khác. Về mặt lịch sử, Bắc Triều Tiên nhận được hầu hết sự giúp đỡ từ Liên bang Xô Viết cho tới khi nước này sụp đổ năm 1991.

Sau sự sụp đổ của Liên bang Xô Viết, nền kinh tế Bắc Triều Tiên rơi vào khủng hoảng, với những thất bại của việc áp dụng chính sách điều hành kinh tế bằng những mệnh lệnh từ cấp cao. Bắc Triều Tiên được đánh giá là rất giàu tài nguyên thiên nhiên, đặc biệt là trữ lượng đất hiếm nhưng sự chi tiêu cho quân sự với quy mô lớn đang làm hao mòn nguồn tài nguyên này.

Bên cạnh đó, Bắc Triều Tiên thường gặp phải thiên tai như hạn hán, lụt lội, lạnh giá. Những đợt thiên tai vào những năm 1990 cũng góp phần làm trầm trọng thêm việc thiếu hụt lương thực của người dân. Một số số liệu ước tính ở phương Tây cho rằng nạn đói ở Bắc Triều Tiên trong những năm 1990 đã làm chết khoảng từ 900.000 người cho đến 3,5 triệu người. Thông tin từ một số nguồn cho biết người dân Triều Tiên đã phải tập trung tất cả sức lực của mình để nhặt rác ăn và tồn tại. Thực phẩm rất khan hiếm, không có nhiều để chia sẻ cho mọi đối tượng người dân, đặc biệt là những người không thể tự bảo vệ mình như trẻ con, người già và người khuyết tật. Mặc dù bị đối diện với thảm cạnh như vậy nhưng Triều Tiên là một quốc gia kỳ lạ, không sẵn lòng cung cấp thông tin cần hỗ trợ và cấm đoán người nước ngoài tới thăm đất nước.

Một số số liệu ước tính ở phương Tây cho rằng nạn đói ở Bắc Triều Tiên trong những năm 1990 đã làm chết khoảng từ 900.000 người cho đến 3,5 triệu người. Thông tin từ một số nguồn cho biết người dân Triều Tiên đã phải tập trung tất cả sức lực của mình để nhặt rác ăn và tồn tại.

Với việc áp dụng chính sách điều hành kinh tế bằng những mệnh lệnh từ cấp cao, ít chịu ảnh hưởng của thị trường, kinh tế Bắc Triều Tiên đã lâm vào cảnh tụt hậu,  điều này dẫn đến Bắc Triều Tiên, vốn từng có thời phát triển hơn Hàn Quốc  đã bị lâm vào tình trạng là không còn khả năng nuôi sống người dân của mình.

Gần đây nhất là vụ đổi tiền năm 2009 trong Chương trình cải cách tiền tệ được cho là đã xóa sạch các khoản tiết kiệm trong người dân. Cho đến thời điểm này, Liên Hiệp Quốc vẫn đánh giá là đất nước nghèo đói này đang rất trầy trật trong việc nuôi sống 24 triệu người, Liên Hiệp Quốc ước tính 2/3 người dân Triều Tiên thiếu lương thực triền miên.

Thậm chí đã có thời gian Bắc Triều Tiên ra lệnh đóng cửa trường đại học và yêu cầu sinh viên nghỉ học trong một năm để tái thiết kinh tế, các trường đại học bị đóng cửa trong 10 tháng để các sinh viên được huy động tham gia các công việc ở trang trại, nhà máy và công trường xây dựng. Điều này cho thấy cuộc khủng hoảng lương thực ở Triều Tiên và những vấn đề kinh tế của nước này tồi tệ hơn dự đoán.

Sau nhiều năm kiệt quệ, Trung Quốc đã thay thế Liên bang Xô Viết trở thành nhà cung cấp và viện trợ chính cho Bắc Triều Tiên với số tiền trị giá hơn 400 triệu USD hỗ trợ nhân đạo hàng năm. Với hỗ trợ củaTrung Quốc, Bắc Triều Tiên đã cải thiện được hệ thống cơ sở hạ tầng trong đó có hạ tầng phục vụ cho hoạt động khai mỏ.

Bắc Triều Tiên còn tự hào là một số nơi ở thủ đô Bình Nhưỡng đã trở thành ‘xứ sở thần tiên xã hội chủ nghĩa’. Vào năm 2012, Bắc Triều Tiên tuyên bố đã đạt được mục tiêu trở thành một nhà nước hùng cường và thịnh vượng mặc dù thực tế hiện nay, Bắc Triều Tiên vẫn đang gặp phải nhiều khó khăn.

Trung Quốc cũng đã tìm cách thuyết phục Bắc Triều Tiên tiến hành các cải cách kinh tế nhưng giới lãnh đạo Bắc Triều Tiên lại không sẵn lòng. Lý do là các cuộc cải cách có thể giúp cải thiện tình hình kinh tế, nhưng mặt khác sẽ khiến Bắc Triều Tiên phải từ bỏ chính sách chạy đua vũ trang, khiến họ lo sợ sẽ không có nguồn lực để chống lại các âm mưu tấn công nước này từ các nước khác.

Năm 2012 nhà lãnh đạo trẻ tuổi Kim Jong Un lên điều hành đất nước thay cho người cha, người ta cho rằng Triều Tiên đã có một số chuyển biến về kinh tế. Chính phủ Bắc Triều Tiên đã bãi bỏ lệnh cấm đi giày cao gót hoặc đeo hoa tai ở nơi công cộng đối với phụ nữ, cho phép các cửa hàng ăn bán đồ đặc trưng của phương Tây như bánh pizza.  Đã có một vài tiến bộ ở lĩnh vực nông nghiệp, nhưng các cải cách kinh tế cơ bản vẫn chưa xuất hiện, Triều Tiên tiếp tục trong tình trạng lạm phát cao và thiếu hụt nguồn cung hàng hóa các loại.

Một số nhà phân tích lạc quan hơn cho dù là nước nghèo về kinh tế, Bắc Triều Tiên vẫn có thể tạo nhiều cơ hội đầu tư cho các doanh nghiệp nước ngoài một khi mở cửa. Cơ hội đặc biệt lớn với các lĩnh vực như xây dựng, phát triển cơ sở hạ tầng, bất động sản vì thị trường Bắc Triều Tiên với khoảng 23 triệu dân của Bắc Triều Tiên còn đang thiếu cả những hàng hoá cơ bản nhất. Cho đến thời điểm này, Bắc Triều Tiên vẫn đi theo chính sách kinh tế biệt lập và theo đuổi chương trình hạt nhân gây tranh cãi, hậu quả là nền kinh tế nước này vẫn liên tục gặp không ít khó khăn.

Nhật Hạ tổng hợp

Xem thêm:

Clip hay:



Advertising:

loading...

Các Bài Viết Liên Quan