Theo tin mới nhất từ Hiệp hội Chế biến và Xuất khẩu thủy sản (VASEP) cho biết, tính đến nửa đầu tháng 7/2015, toàn bộ giá trị xuất khẩu thủy sản của cả nước đạt 3,29 tỷ USD, giảm 16,4% so với cùng kỳ năm 2014, sự sụt giảm này cả ở bốn mặt hàng thủy sản chủ lực, tôm giảm 28,1%; cá tra giảm 8,8%; cá ngừ giảm 7,1%, nhuyễn thể giảm 8,6% so.

Mặt hàng Tôm giá thành cao khó cạnh tranh

Đầu năm nay, tôm Việt Nam bị áp lực cạnh tranh lớn do giá thành cao dẫn đến giá XK cao hơn đáng kể so với các nước đối thủ như Ấn Độ, Indonesia. Đơn cử, năm 2014, giá trung bình tôm Ấn Độ NK vào Mỹ là 13 USD/kg và nhanh chóng giảm xuống còn 11 USD/kg trong 2 tháng đầu năm 2015. Giá tôm Indonesia trên thị trường Mỹ cũng đạt 11 USD/kg trong tháng 2/2015. Trong khi, tôm NK từ Việt Nam vẫn duy trì mức giá 13 USD/kg trong 2 tháng đầu năm 2015. Trong khi giá tôm thế giới lại giảm do sự hồi phục về sản lượng tôm của các nguồn cung lớn như: Ấn Độ, Thái Lan, Trung Quốc. Do đó, tôm Việt Nam khó cạnh tranh trên thị trường Mỹ vì giá cao, thực tế là giá thành tôm nguyên liệu trong nước cao hơn giá tôm NK. Giá thành tôm Việt Nam cao hơn các nước đang là rào cản chính cho việc xuất khẩu trong hiện tại và tương lai.

Đến giữa tháng 7/2015, giá trị XK tôm đạt 1,4 tỷ USD, giảm 28,1%. Trong đó, giá trị XK tôm chân trắng đạt 824,2 triệu USD, giảm 29,2%; giá trị tôm sú đạt 460,2 triệu USD, giảm 30,2% so với cùng kỳ năm trước.

Các thị trường chính nhập khẩu tôm đều giảm mạnh. Mỹ là thị trường lớn nhất, chiếm 20% XK tôm Việt Nam nhưng lại sụt giảm mạnh nhất NK tôm Việt Nam – 50%. Cho dù nhu cầu NK tôm của Mỹ vẫn tăng, nhưng đồng USD tăng giá khiến cho thị trường này trở thành điểm hút các nhà XK tôm thế giới, tạo cơ hội cho các nhà NK ép giá. Giá tôm NK của Mỹ nửa đầu năm nay giảm 20% từ 12,5 USD/kg xuống còn 10 USD/kg.

Thị trường Nhật Bản và EU giảm lần lượt 19% và 14% do đồng yên và đồng euro giảm giá mạnh so với đồng USD khiến các nhà NK hạn chế mua vào hoặc tìm cách hạ giá nhập. XK sang Trung Quốc và Hàn Quốc cũng giảm lần lượt 28% và 17%. Nhu cầu NK tôm của Trung Quốc năm nay giảm do bất ổn kinh tế và sự sụp đổ thị trường chứng khoán sẽ khiến cho tiêu thụ của tầng lớp trung và thượng lưu nước này giảm mạnh trong thời gian tới.

Cá tra

Các thị trường của cá tra Việt Nam đầu năm 2015 vẫn chưa mấy sang sủa. Tại thị trường Mỹ, giá cá tra vẫn bị cộng thêm 1 USD/kg chống bán phá giá. Tại Hà Lan là thị trường XK cá tra lớn nhất của Việt Nam trong khối EU, chiếm 3,7% tổng giá trị XK. Sáu tháng đầu năm 2015, giá trị XK sang thị trường này 27,99 triệu USD, giảm 7,5% so với cùng kỳ năm trước. Tính đến giữa tháng 6/2015, XK cá tra sang EU đạt 129,6 triệu USD, giảm 16,8% so với cùng kỳ năm trước.

Tính chung đến giữa tháng 7/2015, giá trị XK cá tra đạt 814,67 triệu USD, giảm 8,8% so với cùng kỳ năm trước.

Lý do là, đồng EUR bị mất giá kỷ lục so với USD, có lợi thúc đẩy XK, nhưng ảnh hưởng lớn tới các nhà NK, nhiều doanh nghiệp EU giảm NK và gửi đề nghị các nhà cung cấp Việt Nam giảm giá bán. Đây là cũng là một lý do khiến XK cá tra Việt Nam sang thị trường EU 3 tháng đầu năm 2015 giảm mạnh. Nửa đầu năm 2015, các thị trường XK như: Tây Ban Nha giảm 14%; Hà Lan giảm 20,7%; Đức giảm 32%; Italy giảm 23,3%.

Những khó khăn về thị trường càng nặng nề hơn khi các DN XK cá tra trong nước vướng khi thực hiện Nghị định số 36/2014/NĐ-CP trong đó có quy định về tỷ lệ mạ băng với sản phẩm cá tra phi lê đông lạnh XK và thủ tục đăng ký hợp đồng XK với Hiệp hội cá Tra Việt Nam. Điều này đang tạo áp lực về tâm lý cho DN XK, đồng thời cũng khiến cho các nhà NK chủ động giảm NK để nghe ngóng tình hình. Nếu nghị định này không được sửa đổi theo hướng thuận lợi hơn, XK cá tra 2 quý cuối năm 2015 sẽ còn sụt giảm mạnh hơn so với cùng kỳ năm trước.

Hải sản

Tính đến nửa đầu tháng 7/2015, giá trị XK nhuyễn thể (mực, bạch tuộc và nhuyễn thể hai mảnh vỏ) giảm 8,6%; cá ngừ cũng giảm 7,1% so với cùng kỳ năm trước.

Nửa đầu năm 2015, khó khăn về thị trường tác động ngày càng rõ nét đến XK cá ngừ, trong đó, rõ nhất là XK sang thị trường Nhật Bản. Tính đến hết tháng 6/2015, Nhật Bản đã tụt xuống vị trí thứ 4 trong top 5 thị trường XK cá ngừ lớn nhất của Việt Nam, nhường lại cho thị trường ASEAN. Trong khi đó, giá trị XK sang thị trường Mỹ chỉ tăng 9,3%, giá trị XK sang EU giảm mạnh tới 21,6% so với cùng kỳ.

Chúng ta cần làm gì để phát huy lợi thế 3.200 km bờ biển

Nghề thủy sản là một nghề truyền thống của Người Việt hàng nghìn năm nay. Với lợi thế của 3.200 km bờ biển, có rất nhiều đảo và nằm trong nhiều ngư trường quốc tế, với lợi thế của vựa tôm cá Đồng bằng Sông Cửu long, lợi thế nuôi thủy sản cả nước ngọt, nước lợ, nước mặn… Nhưng thực tế ngành thủy sản lại đang khó khăn, nông dân ngành thủy sản đang rất khổ, vì sao?

Về nguồn lợi thủy sản tự nhiên, thời gian qua, do nhận thức chưa đầy đủ nên dẫn đến đánh bắt với sản lượng quá mức phát triển bền vững tự nhiên; đánh bắt bằng nhiều phương pháp tận diệt như dùng lưới vét, dùng điện, mìn, khai thác cả vào mùa sinh sản… làm cho nguồn lợi thủy sản thiên nhiên bị suy kiệt, giảm mạnh. Mặt khác, trung quốc lại ngang nhiên xâm phạm vào ngư trường Việt Nam, đưa tàu cản phá, cướp bóc trên các tàu đánh cá của Việt Nam, chỉ 6 tháng đầu năm 2015, đã xảy ra hàng chục vụ cướp phá, cản trở việc khai thác của ngư dân Việt Nam.

Xem thêm:

Về nguồn thủy sản nuôi cũng đang có nhiều khó khăn như giá thành cao hơn nhiều nước, chưa đạt vệ sinh an toàn thực phẩm… do các nguyên nhân như nguồn cung cấp giống không đạt tiêu chuẩn, thức ăn giá thành cao, sử dụng nhiều loại hóa chất độc hại, năng suất lao động của Việt Nam thấp.

Sáu tháng đầu năm nay là là thời kỳ khó khăn của ngành thủy sản, vì xuất khẩu sụt giảm nên các doanh nghiệp không thu mua, làm cho nông dân nuôi tôm, cá tra và các thủy sản khác đang gặp khó khăn.

Việt Nam cần làm gì để phát huy lợi thế thủy sản của mình? Các nhà quản lý, doanh nghiệp và nhà nông cần phải có những thay đổi tích cực để tìm giải pháp hạ giá thành, đảm bảo an toàn vệ sinh thực phẩm, thì mới có thể tạo cạnh tranh trên thế giới. Đặc biệt cần đầu tư để phát huy thế mạnh của vựa tôm cá Đồng bằng Sông Cửu long, thay thế các giống tôm cá hiệu quả hơn để thủy sản có thể phát triển và người nông dân đỡ khó khăn hơn.

Thành Long

Clip hay:



Advertising:

loading...

Bài Liên Quan